Q: آیا صندوق طلا با مثقال قیمت میخورد؟

خیر. واحد صندوق با NAV و قیمت تابلو معامله میشود؛ مثقال بیشتر برای فهم مظنه بازار فیزیکی به کار میآید.

مثقال طلا یعنی چه و چرا هنوز تابلوها با آن کار می‌کنند؟

مثقال در بازار طلای ایران یک واحد وزن سنتی است؛ عدد استاندارد بازار صرافان معمولاً ۴٫۶۰۸۳ گرم برای یک مثقال صیرفی است. وقتی طلافروش یا کانال قیمت می‌گوید «مظنه امروز فلان تومان»، تقریباً همیشه منظورش قیمت یک مثقال طلای ۱۷ عیار است — نه قیمت یک گرم ۱۸ عیار، و نه قیمت اونس جهانی.

همین جابه‌جایی واحدهاست که باعث می‌شود خریدار تازه‌کار فکر کند «قیمت گرم» را از تقسیم ساده مظنه بر ۴٫۶۰۸ به‌دست آورده، بعد در صندوق طلا یا پلتفرم آنلاین عددی کاملاً متفاوت ببیند. این مقاله همان تبدیل را با فرمول، مثال عددی و دام‌های رایج باز می‌کند؛ سپس نشان می‌دهد مثقال چه ربطی به صندوق طلا و قیمت طلا در FinAI دارد.

سه نوع مثقال؛ فقط یکی برای خرید طلا مهم است

نام	وزن تقریبی	کاربرد رایج
مثقال صیرفی	۴٫۶۰۸۳ گرم	مظنه و معاملات بازار طلای ایران
مثقال شرعی	حدود ۳٫۴۵۶ گرم	متون فقهی/سنتی؛ مبنای قیمت‌گذاری تابلو نیست
مثقال معمولی (تاریخی)	حدود ۴٫۶۸۷۵ گرم	متون قدیمی‌تر؛ در معامله روزمره نادیده بگیرید

اگر فقط یک عدد حفظ کنید: مثقال صیرفی ≈ ۴٫۶۰۸ گرم. هر جا مظنه دیدید، فرض امن همین است مگر خلافش نوشته شده باشد.

چرا مظنه ۱۷ عیار است ولی جواهر ۱۸ عیار؟

عرف بازار ایران این‌طور شکل گرفته:

مظنه (مثقال): بر پایه طلای ۱۷ عیار با خلوص تقریبی ۷۰۵ از ۱۰۰۰ اعلام می‌شود.
قیمت گرم جواهر/تابلو: معمولاً بر پایه طلای ۱۸ عیار با خلوص ۷۵۰ معامله می‌شود.

پس نمی‌توانید مظنه را صرفاً بر ۴٫۶۰۸ تقسیم کنید و انتظار داشته باشید همان عدد با «گرم ۱۸ عیار» یکی باشد. باید هم وزن و هم عیار را هم‌زمان تبدیل کنید.

فرمول تبدیل مظنه به گرم ۱۸ عیار

ضریب رایج بازار این است:

قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ≈ قیمت یک مثقال (مظنه) ÷ ۴٫۳۳۱۸

عدد ۴٫۳۳۱۸ از کجا می‌آید؟ از تعدیل وزن مثقال صیرفی با نسبت عیار:

۴٫۶۰۸۳ × (۷۰۵ ÷ ۷۵۰) ≈ ۴٫۳۳۱۸

به زبان ساده: چون مثقال روی ۱۷ عیار قیمت‌گذاری شده، برای رسیدن به «گرم ۱۸» باید کمی وزن را سبک‌تر حساب کنید تا خلوص هم‌تراز شود.

مثال عددی فرضی

فرض کنید مظنه اعلامی ۲۸۰ میلیون تومان باشد (عدد آموزشی؛ نرخ روز را از منبع زنده بگیرید):

گرم ۱۸ عیار ≈ ۲۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۴٫۳۳۱۸ ≈ ۶۴٬۶۲۰٬۰۰۰ تومان
اگر کسی اشتباهی بر ۴٫۶۰۸ تقسیم کند: ≈ ۶۰٬۷۶۰٬۰۰۰ تومان — حدود ۶٪ ارزان‌تر از واقعیت

همان ۶٪ خطا در خرید چند گرم یا در مقایسه با NAV صندوق طلا، به‌سادگی تصمیم را منحرف می‌کند. برای نرخ روز و مقایسه ابزارها: صفحه طلا FinAI و راهنمای خواندن قیمت طلا.

مثقال، گرم، اونس: سه زبان یک فلز

واحد	معادل تقریبی	کجا می‌بینید؟
۱ مثقال صیرفی	۴٫۶۰۸۳ گرم	مظنه اتحادیه/بازار
۱ گرم ۱۸ عیار	≈ ۰٫۲۳۱ مثقال (با منطق قیمت، از ۴٫۳۳۱۸)	جواهر، طلای آب‌شده خرد، بعضی پلتفرم‌ها
۱ اونس تروی	۳۱٫۱۰۳۵ گرم طلای خالص (۲۴ عیار)	بازار جهانی و خبرها

اونس جهانی روی طلای خالص است؛ مظنه ایران روی مثقال ۱۷ عیار. برای مقایسه منصفانه باید دلار آزاد، عیار و هزینه معامله را هم وارد کنید — وگرنه «انس بالا رفت پس صندوق من باید همان‌قدر سبز شود» همیشه درست درنمی‌آید. پایه عیار: طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار.

مثقال چه ربطی به صندوق طلا دارد؟

صندوق طلا واحدش را با مثقال قیمت‌گذاری نمی‌کند؛ ارزش واحد از دارایی‌های مبتنی بر طلا (گواهی سپرده شمش/سکه و مشابه) و NAV می‌آید. با این حال خریدار وقتی مظنه را می‌بیند، ناخودآگاه انتظار دارد صندوق «همان درصد» حرکت کند. سه نکته عملی:

مبنای قیمت فرق دارد: مظنه بازار فیزیکی ≠ قیمت تابلو ETF لزوماً در همان دقیقه.
حباب دو جنس است: حباب سکه/جواهر با حباب قیمت نسبت به NAV یکی نیست — حباب صندوق طلا.
کارمزد مسیر عوض می‌شود: در فیزیکی اجرت و اسپرد طلافروش؛ در صندوق کارمزد معامله و هزینه صندوق.

دسته صندوق‌های کالایی: صندوق‌های طلا در FinAI.

سناریو: سارا مظنه را با گرم پلتفرم مقایسه می‌کند

سارا مظنه را از کانال می‌گیرد، بر ۴٫۶۰۸ تقسیم می‌کند و نتیجه را با قیمت گرم یک سایت طلای آنلاین می‌سنجد. سایت «گران» به نظرش می‌رسد و خرید را کنسل می‌کند. در واقع خطای او تبدیل عیار بوده؛ قیمت سایت ممکن است نزدیک گرم ۱۸ صحیح بوده باشد. مسیر درست: مظنه ÷ ۴٫۳۳۱۸، سپس افزودن کارمزد/اسپرد همان کانال خرید، بعد مقایسه با طلای آنلاین یا صندوق.

دام‌های محاسباتی که گران تمام می‌شوند

تقسیم خام بر ۴٫۶۰۸ برای رسیدن به گرم ۱۸.
مقایسه مظنه با اونس بدون دلار و بدون تعدیل عیار.
فراموش کردن اجرت و مالیات روی مصنوعات؛ مظنه فقط فلز را می‌گوید، فاکتور جواهر چیز دیگری است.
خلط مثقال شرعی و صیرفی در ماشین‌حساب‌های عمومی وب.
فرض ثبات مظنه در طول روز: مظنه می‌تواند چندبار عوض شود؛ برای تصمیم سرمایه‌گذاری میانگین کوتاه‌مدت و ابزار نقدشونده‌تر معمولاً شفاف‌تر است.

چطور از مثقال برای تصمیم سرمایه‌گذاری استفاده کنیم؟

مظنه روز را از منبع معتبر بگیرید و با فرمول ۴٫۳۳۱۸ به گرم ۱۸ برسانید.
همان عدد را با قیمت گرم پلتفرم آنلاین و با حرکت تقریبی صندوق‌های طلا در FinAI کنار هم بگذارید — نه برای کپی کورکورانه، برای دیدن اختلاف کانال‌ها.
اگر هدف پوشش تورم و رشد ارزش است و نگهداری فیزیکی دغدغه دارید، مسیر صندوق یا آنلاین را با حباب و کارمزد بسنجید: مقایسه صندوق.
اگر هدیه یا نگهداری فیزیکی می‌خواهید، مثقال فقط نقطه شروع قیمت فلز است؛ اجرت و نقدشوندگی فروش را جدا حساب کنید.

جدول تصمیم سریع

سؤال شما	مثقال به چه کارتان می‌آید؟	قدم بعدی
قیمت گرم جواهر منصفانه است؟	تبدیل مظنه → گرم ۱۸	اجرت و فاکتور را کم کنید از ذهنتان
پلتفرم آنلاین گران است؟	همان تبدیل + اسپرد سایت	کارمزد طلای آنلاین
صندوق طلا هم‌مسیر بازار است؟	روند مظنه فقط سیگنال زمینه‌ای است	NAV و حباب را در FinAI ببینید

مثقال در فاکتور جواهر کجا دیده می‌شود؟

روی فاکتور رسمی معمولاً وزن به گرم و عیار نوشته می‌شود، نه مثقال. با این حال فروشنده هنگام چانه‌زنی اغلب از مظنه حرف می‌زند: «مظنه امروز این است، اجرت جدا.» کار شما این است که مظنه را به گرم ۱۸ تبدیل کنید، در وزن قطعه ضرب کنید، بعد اجرت، سود فروشنده و مالیات را جدا ببینید. اگر فقط «قیمت تمام‌شده فاکتور» را با مظنه خام مقایسه کنید، همیشه حس می‌کنید سرتان کلاه رفته — در حالی که بخشی از اختلاف، ساختار قیمت‌گذاری است نه تقلب.

برای آب‌شده و شمش خرد، فاصله معمولاً کمتر از مصنوعات است چون اجرت ساخت پایین‌تر است؛ باز هم اسپرد خرید/فروش را در همان روز بپرسید. مقایسه مسیر فیزیکی و صندوق: طلای آب‌شده یا صندوق.

چک‌لیست ۳۰ ثانیه‌ای وقتی مظنه می‌شنوید

منبع مظنه کیست و ساعت اعلام چند است؟
آیا صریحاً مثقال صیرفی ۱۷ عیار است؟
تبدیل به گرم ۱۸ با ÷۴٫۳۳۱۸ انجام شد؟
اجرت/اسپرد/کارمزد کانال خرید اضافه شد؟
آیا دارم این عدد را با NAV صندوق یا قیمت آنلاین بدون تعدیل قاطی می‌کنم؟

اگر جواب بند ۵ مثبت است، اول مبناها را یکی کنید؛ بعد تصمیم بگیرید. ابزار کمکی: مقایسه با FinAI.

جمع‌بندی

مثقال زبان قیمت‌گذاری بازار فیزیکی ایران است، نه واحد NAV صندوق. عدد کلیدی وزن ۴٫۶۰۸۳ گرم است؛ عدد کلیدی قیمت‌گذاری گرم ۱۸، تقسیم مظنه بر حدود ۴٫۳۳۱۸. با این دو، مقایسه طلافروشی، پلتفرم و صندوق از حدس به حساب نزدیک می‌شود. قدم بعدی: نرخ روز را در FinAI ببینید و یک صندوق طلا را کنار قیمت گرم مقایسه کنید.

سوالات متداول

یک مثقال طلا چند گرم است؟

در عرف بازار طلای ایران، یک مثقال صیرفی حدود ۴٫۶۰۸۳ گرم است. این عدد را با مثقال شرعی اشتباه نگیرید.

چطور مظنه را به قیمت گرم ۱۸ عیار تبدیل کنیم؟

تقریباً مظنه را بر ۴٫۳۳۱۸ تقسیم کنید. تقسیم ساده بر ۴٫۶۰۸ برای گرم ۱۸ عیار نادرست است چون مظنه روی ۱۷ عیار اعلام می‌شود.

آیا صندوق طلا با مثقال قیمت می‌خورد؟

خیر. واحد صندوق با NAV و قیمت تابلو معامله می‌شود؛ مثقال بیشتر برای فهم مظنه بازار فیزیکی به کار می‌آید.

مظنه و اونس جهانی یکی هستند؟

خیر. اونس روی طلای خالص جهانی است؛ مظنه روی مثقال ۱۷ عیار بازار داخل. برای مقایسه باید دلار و عیار را هم بیاورید.

اگر ماشین‌حساب آنلاین عدد دیگری داد چه کنم؟

ببینید مثقال صیرفی است یا شرعی، و آیا تبدیل عیار ۱۷→۱۸ را اعمال کرده. منبع و فرمول را قبل از خرید بزرگ چک کنید.