ارزش اسمی چیست؟ | par value در برابر قیمت بازار
فهرست مطالب
ارزش اسمی چیست و با ارزش بازار چه فرقی دارد؟
ارزش اسمی (par value) عددی است که در اساسنامه برای هر سهم یا هر واحد نوشته می‌شود. سرمایهٔ ثبتی از ضرب همین عدد در تعداد سهم به‌دست می‌آید. ارزش بازار قیمتی است که همین سهم همین حالا روی تابلو معامله می‌شود. این دو یکی نیستند و لازم هم نیست یکی باشند.
در گفت‌وگوی انگلیسی همان مفهوم را با par value، و گاهی با face value برای سهم، جستجو می‌کنند. برای اوراق بدهی، face value معمولاً مبلغ بازپرداخت در سررسید است — آن را با ارزش اسمی سهم قاطی نکنید.
مفاهیم کنار این صفحه: انواع NAV · صندوق درآمد ثابت · خرید ETF.
سه قیمت، سه معنی
| اصطلاح | چه چیزی را می‌سنجد؟ | از کجا می‌آید؟ |
|---|---|---|
| ارزش اسمی (par value) | مبلغ حقوقی هر سهم در اساسنامه | ثبت شرکت؛ اغلب در سهم‌های بورسی ایران ۱٬۰۰۰ ریال |
| ارزش دفتری (book value) | حقوق صاحبان سهام تقسیم بر تعداد سهم | ترازنامه؛ با اسمی یکی نیست |
| ارزش بازار (market value) | قیمت آخرین معامله | تابلو؛ عرضه و تقاضا |
فرمولی که در جستجوی par value formula دنبالش هستند، فرمول کشف قیمت بازار نیست. سرمایهٔ اسمی = تعداد سهم × ارزش اسمی هر سهم. ارزش بازار کل = قیمت تابلو × تعداد سهم. نسبت این دو، «ارزان یا گران بودن» سهم را ثابت نمی‌کند.
مثال عددی؛ بدون سیگنال
فرض کنید شرکتی یک میلیارد سهم با ارزش اسمی ۱٬۰۰۰ ریال دارد. سرمایهٔ اسمی‌اش ۱٬۰۰۰ میلیارد ریال است. اگر همان سهم ۵٬۰۰۰ ریال معامله شود، ارزش بازار پنج برابر سرمایهٔ اسمی است. این فاصله سود تحقق‌یافته نیست و دستور خرید هم نیست؛ فقط می‌گوید بازار حاضر است بیشتر از عدد اساسنامه بپردازد.
برعکس هم ممکن است: سهم زیر ارزش اسمی معامله شود. آن وضعیت به‌تنهایی به معنی «حراج» یا «ورشکستگی» نیست. برای مقایسه، سود، بدهی و نقدشوندگی را جدا بخوانید، نه فقط فاصله از ۱٬۰۰۰ ریال.
ارزش اسمی واحد صندوق با NAV یکی نیست
در بسیاری از صندوق‌های ایرانی، امیدنامه برای هر واحد یک مبلغ اسمی می‌نویسد — اغلب ۱۰۰ هزار یا یک میلیون ریال. NAV ارزش خالص دارایی همان واحد در آن روز است و از اسمی فاصله می‌گیرد. خریدن واحدی که NAVاش چند برابر مبلغ اسمی است، غیرعادی نیست.
اشتباه رایج: دیدن «ارزش اسمی واحد: ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال» و فرض اینکه قیمت خرید باید همان باشد. قیمت ورود در ETF قیمت تابلو است؛ در صندوق صدور و ابطالی، قیمت صدور. هر دو را با NAV همان روز بسنجید، نه با عدد اساسنامه. نمونهٔ خواندن فاصله تابلو و NAV: حباب ETF · صندوق دوام دانایان.
par value در برابر book value و face value
- Par value vs market value: اسمی حقوقی است، بازار قیمت معامله است.
- Par value vs book value: دفتری از ترازنامه می‌آید و با سود انباشته و زیان عوض می‌شود؛ اسمی با یک مجمع افزایش یا کاهش سرمایه عوض می‌شود، نه با هر فصل سود.
- Par value vs face value: برای سهم اغلب مترادف‌اند. برای اوراق، face value مبلغ اسمی بازپرداخت است و با قیمت روز اوراق در بازار ثانویه فرق دارد.
جمع‌بندی
ارزش اسمی برچسب حقوقی است. ارزش بازار قیمت امروز است. ارزش دفتری سهمِ حقوق صاحبان سهام است. هیچ‌کدام به‌تنهایی نمی‌گوید بخرید یا نخرید. قبل از تصمیم، بگویید کدام عدد را می‌خوانید.
سوالات متداول
par value چیست؟
همان ارزش اسمی: مبلغ هر سهم یا واحد در اساسنامه، نه قیمت تابلو.
ارزش اسمی سهم بورسی ایران چقدر است؟
در بسیاری از سهمها ۱٬۰۰۰ ریال است. عدد قطعی هر نماد را در اطلاعیه افزایش سرمایه یا اساسنامه ببینید، نه در قیمت روز.
اگر قیمت از ارزش اسمی بالاتر باشد سهم گران است؟
نه لزوماً. فاصله از اسمی سود یا حباب را اندازه نمیگیرد. سود، بدهی و قیمت نسبت به ارزش دفتری بحث جداست.
NAV صندوق همان par value است؟
خیر. NAV ارزش روز داراییهاست. مبلغ اسمی واحد در امیدنامه ثابتتر است و مبنای قیمت خرید نیست.
face value با par value یکی است؟
برای سهم اغلب بله. برای اوراق بدهی، face value مبلغ سررسید است و با قیمت بازار اوراق فرق دارد.