Q: کدام ستون بازدهی مهمتر است؟

برای اکثر سرمایهگذاران غیرمعاملهگر، ۳ و ۱۲ ماه اولویت دارد؛ روزانه بیشتر برای رصد شوک است.

Q: برای ETF به قیمت نگاه کنم یا NAV؟

هر دو؛ بازدهی قیمت با حباب مخلوط میشود، NAV کیفیت دارایی را بهتر نشان میدهد.

Q: اگر فقط یک صندوق در دسته بدرخشد چه؟

ترکیب دارایی، هزینه و نقدشوندگی را چک کنید؛ تکعدد درخشان بدون زمینه کافی نیست.

جدول بازدهی FinAI؛ هر ستون یک سؤال جداگانه است

در صفحه هر صندوق، جدول بازدهی معمولاً چند ستون دارد: یک‌روزه، یک‌هفته، یک‌ماه، سه‌ماه، شش‌ماه، یک‌سال و گاهی از ابتدای سال یا از آغاز فعالیت. هر ستون داستان جداگانه‌ای می‌گوید؛ کسی که فقط بزرگ‌ترین عدد سبز را می‌بیند، عملاً جدول را نخوانده است.

این راهنما ستون‌به‌ستون توضیح می‌دهد چه چیزی را مقایسه کنید، چه چیزی را نادیده بگیرید، و چطور با ابزار مقایسه تصمیم بسازید — نه اسکرین‌شات هیجانی از یک ماه درخشان.

هر بازه زمانی چه سؤالی را جواب می‌دهد؟

بازه	سؤال درست	سوءاستفاده رایج
روزانه / هفتگی	آیا شوک لحظه‌ای یا نویز بازار است؟	خرید/فروش فقط به‌خاطر یک روز سبز یا قرمز
۱ ماه	حالت اخیر صندوق چطور بوده؟	رتبه‌بندی «بهترین صندوق» فقط با یک ماه
۳–۶ ماه	آیا عملکرد پایدارتر از نویز کوتاه است؟	نادیده گرفتن اصلاح‌های میانی
۱۲ ماه	در یک چرخه تقریباً کامل چه کرده؟	فرض اینکه سال بعد هم تکرار می‌شود
از آغاز / چندساله	کیفیت بلندمدت مدیر یا ساختار؟	مقایسه صندوق تازه‌تأسیس با قدیمی بدون تعدیل

اگر هنوز NAV را با «قیمت تابلو» قاطی می‌کنید، اول NAV چیست؟ را بخوانید.

قانون طلایی: فقط هم‌دسته را ردیف کنید

جدول بازدهی وقتی مفید است که سه صندوق طلا، یا سه درآمد ثابت، یا سه سهامی را کنار هم بگذارید. مقایسه بازدهی یک‌ماهه صندوق طلا با سپرده بانکی بدون تعدیل ریسک، جدول را به تبلیغ تبدیل می‌کند.

در FinAI فیلتر دسته را روشن کنید، ۲–۳ نماد هم‌نوع انتخاب کنید، بعد ستون‌های ۳ و ۱۲ ماه را اولویت دهید — مگر افق شما واقعاً کوتاه باشد. راهنمای کلی مقایسه: چطور با FinAI مقایسه کنیم؟

سناریو: دو صندوق با یک ماه شبیه، داستان متفاوت

صندوق الف: یک‌ماهه ۱۸٪، سه‌ماهه ۵٪، یک‌ساله ۱۲٪.

صندوق ب: یک‌ماهه ۱۷٪، سه‌ماهه ۲۲٪، یک‌ساله ۳۵٪.

اگر فقط ستون یک‌ماه را ببینید، تقریباً مساوی‌اند. اگر افق یک‌ساله دارید، ب تصویر پایدارتری از روند اخیر می‌دهد — مگر الف تازه سبک سرمایه‌گذاری‌اش را عوض کرده باشد. آن را از گزارش ماهانه بفهمید: خواندن گزارش ماهانه.

واگرایی شدید بین ۱ ماه و ۱۲ ماه همیشه بد نیست؛ گاهی یعنی اصلاح اخیر بعد از مسیر خوب، یا برعکس یک جهش کوتاه بعد از سال ضعیف. سؤال این است: کدام بازه با افق پول شما هم‌تراز است؟

بازدهی اسمی، حباب و کارمزد را جدا کنید

در ETF، بازدهی قیمت تابلو ≠ بازدهی NAV؛ حباب می‌تواند عدد را باد کند یا بترکاند.
بازدهی گذشته معمولاً قبل از کارمزد معاملاتی شماست؛ خروج زودهنگام می‌تواند همان عدد را بخورد — کارمزد صندوق.
تقسیم سود نقدی را با رشد NAV قاطی نکنید؛ بعضی صندوق‌ها جریان نقد می‌دهند و بعضی فقط رشد ارزش واحد.
بازده سالانه‌شده را با جمع ساده ماه‌ها اشتباه نگیرید — بازده موثر سالانه.

برای طلا و حباب: پریمیوم و دیسکانت.

نوسان و حداکثر افت را اگر هست جدی بگیرید

بعضی صفحات صندوق فیلد نوسان یا حداکثر افت (drawdown) دارند. دو صندوق با بازدهی ۱۲ ماهه شبیه می‌توانند مسیر کاملاً متفاوتی طی کرده باشند: یکی نرم و پیوسته، یکی با افت ۳۰٪ و برگشت. اگر خواب آرام می‌خواهید، مسیر مهم‌تر از نقطه پایان است.

تحمل شخصی را با راهنمای تحمل ریسک تنظیم کنید؛ جدول بازدهی بدون این زمینه فقط مسابقه اعداد است.

ترتیب خواندن صفحه صندوق در FinAI

نوع و دسته صندوق را تأیید کنید.
جدول بازدهی چندبازه را اسکن کنید — اول ۳ و ۱۲ ماه.
اگر فیلد نوسان یا حداکثر افت هست، با تحمل‌تان بسنجید.
کارمزد و نقدشوندگی را از امیدنامه یا صفحه هزینه چک کنید.
۲ رقیب هم‌دسته را به مقایسه اضافه کنید و همان ستون‌ها را ردیف کنید.
فقط اگر تصویر چندلایه با هدف پول می‌خواند، سهم سبد را مشخص کنید.

صفحه صندوق را عمیق‌تر: راهنمای صفحه صندوق FinAI. اشتباهات مبتدی: اشتباهات خرید صندوق.

چک‌لیست ۶۰ ثانیه‌ای روی جدول

دسته صندوق را تأیید کنید (طلا با طلا، ثابت با ثابت).
ستون ۱ ماه را ببینید اما تصمیم را روی آن نبندید.
۳ و ۱۲ ماه را با هم بخوانید؛ واگرایی شدید را علامت سؤال بگذارید.
حداکثر افت یا نوسان را اگر در صفحه هست جدی بگیرید.
تاریخ به‌روزرسانی داده را چک کنید — عدد کهنه تصمیم کهنه می‌سازد.
۲ رقیب را در مقایسه باز کنید و همان ستون‌ها را کنار هم بگذارید.

اشتباه‌هایی که جدول را بی‌معنا می‌کند

رتبه‌بندی ذهنی «قهرمان ماه» و جابه‌جایی مداوم صندوق
نادیده گرفتن صندوق تازه‌کار با بازدهی کوتاه درخشان
مقایسه بازه نامتقارن (۳ ماه یکی با ۱۲ ماه دیگری)
فراموش کردن که بازدهی گذشته تعهد آینده نیست
مقایسه درآمد ثابت تقسیم‌سوددار با صندوق رشدی بدون تعدیل جریان نقد
خرید فقط چون ستون روزانه قرمز شده و «فرصت» به نظر می‌رسد بدون دیدن علت

صندوق تازه‌تأسیس را چطور در جدول بخوانیم؟

اگر تاریخچه ۱۲ ماهه وجود ندارد، ستون‌های موجود را با احتیاط بخوانید و وزن بیشتری به ترکیب دارایی، امیدنامه، AUM و نقدشوندگی بدهید. بازدهی سه‌ماهه درخشان روی نمونه کوچک می‌تواند نویز باشد. در مقایسه، صندوق قدیمی‌تر را «بازنده» نخوانید فقط چون ستون کوتاه رقیب نوپاتر سبزتر است — افق‌ها را هم‌تراز کنید.

اندازه صندوق: AUM چیست؟

بازدهی را با افق پول جفت کنید

قبل از اینکه بپرسید «کدام ستون بهتر است؟»، بپرسید پول برای چه زمانی است. پول پیش‌پرداخت شش‌ماهه با ستون ۱۲ ماهه تصمیم نمی‌سازد؛ پول بازنشستگی ده‌ساله هم نباید روی ستون هفتگی بچرخد. اشتباه رایج این است که افق زندگی بلند است اما رفتار معاملاتی کوتاه — و جدول بازدهی این تناقض را با سبز و قرمز روزانه تغذیه می‌کند.

یک قاعده عملی: ستونی را برای تصمیم وزن دهید که نزدیک‌ترین بازهٔ بزرگ‌تر از افق شماست، نه کوچک‌تر. برای افق دو ساله، ۱۲ ماه و در صورت وجود چندساله مهم‌تر از یک‌ماهه‌اند. برای افق سه ماهه، همچنان از تصمیم صرفاً روزانه پرهیز کنید مگر معامله‌گر فعال باشید و هزینه اسپرد را حساب کرده باشید.

چند صندوق را هم‌زمان در جدول ذهنی ردیف کنید

وقتی سه صندوق هم‌دسته را می‌بینید، فقط بزرگ‌ترین عدد را هایلایت نکنید. الگوی مفیدتر:

کدام در ۳ و ۱۲ ماه پایدارتر بوده؟
کدام فقط در ۱ ماه درخشیده و در ۱۲ ماه عقب است؟
کدام با وجود بازدهی کمی کمتر، نوسان یا افت کمتری داشته؟

اگر ابزار مقایسه FinAI فیلدهای بیشتری نشان می‌دهد، همان ستون‌ها را برای هر سه یکی کنید؛ مقایسه نامتقارن (یک صندوق با بازه متفاوت) جدول را خراب می‌کند. بعد از انتخاب، سهم سبد را بنویسید و برای بازبینی تاریخ بگذارید — نه اینکه هر هفته قهرمان ماه عوض شود.

گزارش ماهانه را هم برای فهم منبع بازدهی کنار جدول بگذارید: خواندن گزارش ماهانه.

از ابتدای سال و از آغاز فعالیت؛ دو ستون گمراه‌کننده

ستون «از ابتدای سال» به تقویم وابسته‌است: در فروردین کوتاه و پرنویز است، در اسفند بازه تقریباً یک‌ساله دارد. مقایسه دو صندوق با این ستون در ماه‌های مختلف سال بدون توجه به طول بازه، بی‌انصافی است. ستون «از آغاز فعالیت» هم برای صندوق نوپا بازه کوتاه و برای قدیمی بازه بلند می‌سازد؛ مستقیم قابل مقایسه نیستند مگر تاریخ تأسیس نزدیک باشد.

بهتر است این دو ستون را برای زمینه ببینید، نه برای رتبه‌بندی مطلق. وقتی شک دارید، به ۳ و ۱۲ ماه برگردید و تاریخ به‌روزرسانی را چک کنید. اگر داده تازه نیست، تصمیم را عقب بیندازید.

صفحه صندوق FinAI را از بالا به پایین با همین اولویت بخوانید: دسته، چندبازه اصلی، نوسان، هزینه، بعد مقایسه رقبا. جزئیات صفحه: راهنمای صفحه صندوق.

وقتی همه ستون‌ها سبزند؛ وسوسه تمرکز

در بازارهای یک‌طرفه ممکن است تقریباً همه صندوق‌های یک دسته سبز باشند. آن لحظه خطرناک است چون جدول تفاوت کیفیت را کم‌رنگ نشان می‌دهد و وسوسه می‌شوید وزن را روی «سبزترین» بگذارید. به‌جای آن بپرسید: ترکیب دارایی چیست؟ هزینه چقدر است؟ نقدشوندگی چگونه است؟ حباب چقدر است؟ بازدهی گذشته در چنین دوره‌هایی همبستگی بالایی دارد و تمایز واقعی در ریسک پنهان و هزینه خروج است.

اگر همه سبزند، تنوع داخل دسته و سقف وزن مهم‌تر از شکار ۰٫۵٪ بازدهی بیشتر می‌شود. جدول را بخوانید، اما قهرمان مطلق نسازید.

جمع‌بندی

جدول بازدهی FinAI قطب‌نماست نه فرمان اتوپایلوت. ستون کوتاه برای نویز، ستون میانی برای روند، ستون بلند برای کیفیت مسیر — و همیشه در بستر هم‌دسته. یک صندوق هدف را باز کنید، دو رقیب کنارش بگذارید، و فقط اگر تصویر چندبازه با افق و ریسک شما می‌خواند وارد شوید.

سوالات متداول

کدام ستون بازدهی مهم‌تر است؟

برای اکثر سرمایه‌گذاران غیرمعامله‌گر، ۳ و ۱۲ ماه اولویت دارد؛ روزانه بیشتر برای رصد شوک است.

چرا بازدهی یک‌ماهه دو صندوق شبیه است ولی یک‌ساله فرق دارد؟

چون مسیر میانی متفاوت بوده؛ یک ماه اخیر همگرا شده اما کیفیت بلندمدت یکی نیست.

بازدهی FinAI همان سود واریزی به حساب است؟

خیر؛ درصد تغییر ارزش در بازه است، مگر صندوق صراحتاً تقسیم سود نقدی داشته باشد.

برای ETF به قیمت نگاه کنم یا NAV؟

هر دو؛ بازدهی قیمت با حباب مخلوط می‌شود، NAV کیفیت دارایی را بهتر نشان می‌دهد.

اگر فقط یک صندوق در دسته بدرخشد چه؟

ترکیب دارایی، هزینه و نقدشوندگی را چک کنید؛ تک‌عدد درخشان بدون زمینه کافی نیست.