Q: اگر فقط بازدهی یکساله را ببینم کافی است؟

خیر. یکساله مفید است اما بدون بازههای کوتاهتر برای فهم نوسان اخیر و بدون مقایسه همدسته، تصویر ناقص میماند.

Q: NAV و قیمت یکی نیستند؟

در صدور/ابطال معمولاً نزدیکاند. در ETF میتوانند فاصله محسوس داشته باشند؛ همان فاصله حباب نامیده میشود.

Q: چند صندوق را همزمان مقایسه کنم؟

معمولاً ۳ تا ۵ همدسته خوانایی بهتری دارد. بیش از آن جدول شلوغ میشود و دوباره به یک ستون تکیه میکنید.

صفحه صندوق FinAI؛ از اولین نگاه تا تصمیم مستند

داده زنده به‌تنهایی تصمیم نمی‌سازد. اگر ندانید کدام فیلد «قیمت ورود» را گران می‌کند و کدام فقط زیبا به نظر می‌رسد، داشبورد هم گمراه‌کننده می‌شود. صفحه هر صندوق در FinAI برای همین طراحی شده: هویت، ساختار معامله، NAV، قیمت، بازدهی چندبازه و مسیر مقایسه — در یک نگاه قابل‌خواندن.

این راهنما یک مسیر میدانی پیشنهاد می‌کند؛ نه اینکه همه فیلدها را هم‌زمان قورت دهید. شروع از فهرست: صندوق‌ها. کنار هم گذاشتن رقبا: مقایسه. مکمل اعداد بازدهی: خواندن جدول بازدهی.

نود ثانیه اول؛ ترتیب خواندن که اشتباه را کم می‌کند

قبل از هر کلیک روی «خرید»، این ترتیب را روی همان صفحه طی کنید:

نام، نماد، نوع: درآمد ثابت، سهامی، طلا، مختلط، بخشی… آیا اصلاً هم‌دسته هدف شماست؟
ساختار معامله: ETF یا صدور/ابطال؟ این یک خط کل مسیر ورود و خروج را عوض می‌کند.
NAV روز: ارزش محاسباتی واحد — لنگر فهم قیمت و حباب.
قیمت تابلو (اگر ETF): فاصله‌اش از NAV همان حباب لحظه‌ای است.
بازدهی چندبازه: ۱ ماه را تنها نبینید؛ ۳، ۶ و ۱۲ ماه را با هم اسکن کنید.

اگر NAV هنوز مبهم است، قبل از ادامه همین مسیر را متوقف کنید و NAV چیست؟ را بخوانید. بدون آن، بقیه فیلدها قاطی می‌شوند.

نقشه فیلدها؛ هر عدد چه سوالی را جواب می‌دهد؟

فیلد روی صفحه	سوال درست	اشتباه رایج
NAV آماری / صدور / ابطال	برای ورود یا خروج کدام مبناست؟	یکی دانستن هر سه عدد
قیمت آخرین معامله	چقدر از NAV فاصله دارد؟	خرید فقط چون روند کوتاه‌مدت صعودی است
بازدهی ۱ ماهه	استثناست یا با بازه‌های بلند هم‌خوان؟	تصمیم فقط با یک سلول سبز
بازدهی ۱۲ ماهه	با سطح ریسک دسته جور است؟	مقایسه طلا با درآمد ثابت بدون تعدیل
دارایی تحت مدیریت (AUM)	مقیاس و احتمال نقدشوندگی چگونه است؟	فرض «بزرگ‌تر = همیشه بهتر»
دسته / طبقه	رقبای درست برای مقایسه کی‌اند؟	رتبه‌بندی بین‌دسته‌ای خام

حباب ETF را جدا تمرین کنید: پرمیوم و دیسکانت. اندازه صندوق به‌تنهایی معیار کیفیت نیست: AUM چیست؟

ساختار معامله؛ خطی که مسیر را دو نیمه می‌کند

اگر صفحه بگوید ETF، شما با تابلو، اسپرد، حجم و فاصله از NAV طرفید. اگر بگوید صدور/ابطال، با NAV صدور و ابطال، زمان تسویه و احتمالاً کارمزد پلکانی طرفید. خیلی از اشتباه‌های خرید از همین‌جا شروع می‌شود: کسی صندوق صدور/ابطالی را مثل سهم می‌خواهد «همان لحظه» نقد کند، یا برعکس، در ETF فقط به NAV نگاه می‌کند و قیمت تابلو را نادیده می‌گیرد.

تفاوت عمیق‌تر: ETF یا صدور/ابطال و راهنمای صدور و ابطال. هزینه خروج: کارمزد ابطال.

بازدهی را چطور نخوانیم؟

جدول بازدهی FinAI برای مقایسه مسیر است، نه پیش‌بینی آینده. سه قانون عملی:

یک ماه سبز در بازار صعودی تقریباً برای همه خوش‌رنگ است؛ کیفیت در اصلاح و بازه‌های بلندتر مشخص می‌شود.
بازدهی اسمی را با کارمزد، حباب ورود و ریسک نقدینگی تعدیل ذهنی کنید.
دو صندوق را فقط وقتی رتبه‌بندی کنید که نوع دارایی نزدیک باشد.

اگر عددی «معادل سالانه» از بازه خیلی کوتاه دیدید، اول بازه مبنا را پیدا کنید: بازده سالانه‌شده. جزئیات ستون‌ها: جدول بازدهی.

از صفحه تکی به مقایسه؛ مسیر تصمیم

صفحه یک صندوق برای فهم عمیق همان گزینه است. تصمیم نهایی معمولاً بعد از کنار هم گذاشتن ۲ تا ۴ رقیب گرفته می‌شود:

در صفحه صندوق، دسته را یادداشت کنید.
وارد مقایسه شوید و هم‌دسته‌ها را اضافه کنید.
NAV/قیمت، بازدهی چندبازه و رفتار نسبی را در یک نگاه ببینید.
فقط بعد از آن سهم سبد را مشخص کنید — نه قبل از آن.

راهنمای خود ابزار: چطور با FinAI مقایسه کنیم؟

هدف شما	روی صفحه اول روی چه زوم کنید؟	قدم بعدی
پول کم‌ریسک پارک‌شده	نوع درآمد ثابت، پایداری چندبازه	۳ درآمد ثابت در مقایسه
پوشش تورم با طلا	حباب قیمت/NAV، نقدشوندگی	۲–۳ صندوق طلا + چک حباب
رشد سهامی	نوسان ذهنی، بازه بلند، حداکثر افت قابل‌تحمل	مقایسه با رقیب هم‌سبک
یادگیری بدون خرید	تفاوت NAVها و ساختار ETF/صدور	مشاهده روزانه یک هفته بدون سفارش

تمرین میدانی؛ یک صندوق طلای فرضی

فرض کنید صفحه یک صندوق طلا را باز کرده‌اید. مسیر ذهنی می‌تواند چنین باشد:

نوع: کالایی/طلا — با هدف پوشش تورم شما می‌خواند.
ساختار: ETF — پس باید حباب را چک کنید، نه فقط بازدهی.
NAV ابطال ۱۰٬۰۰۰، قیمت ۱۰٬۷۰۰ → پرمیوم حدود ۷٪؛ برای ورود عجله‌ای مناسب نیست.
بازدهی ۱ ماهه بالاست اما ۱۲ ماهه متوسط هم‌دسته‌هاست → هیجان کوتاه را از کیفیت جدا کنید.
دو رقیب هم‌دسته را در مقایسه می‌گذارید؛ یکی پرمیوم نزدیک ۲٪ دارد → اگر بقیه معیارها نزدیک باشند، همان منطقی‌تر است.

این همان کاری است که صفحه FinAI برایش ساخته شده: از داده خام به تصمیم مستند، نه از تیتر کانال به خرید.

چه چیزهایی روی صفحه نیست (و باید جدا بپرسید)؟

داشبورد کامل نیست اگر امیدنامه را نخوانید. چیزهایی که معمولاً باید جدا تأیید شوند:

جدول دقیق کارمزد صدور/ابطال و پله‌های زمانی
جزئیات ترکیب دارایی و سقف‌های امیدنامه
زمان‌بندی دقیق تسویه وجه پس از ابطال
ریسک‌های خاص دسته (مثلاً اهرم، تمرکز بخشی)

کارمزدها را کلی‌تر ببینید: راهنمای کارمزد. ریسک خروج دیرهنگام: ریسک نقدینگی.

چک‌لیست خروج از صفحه قبل از خرید واقعی

نوع صندوق با هدف پول من یکی است؟
ساختار معامله را فهمیده‌ام (تابلو یا ابطال)؟
اگر ETF است، حباب الان غیرعادی نیست؟
بازدهی را در چند بازه دیده‌ام، نه فقط یک ماه؟
حداقل یک رقیب هم‌دسته را در مقایسه گذاشته‌ام؟
کارمزد و افق خروج را می‌دانم؟
این خرید از لایه اضطراری سبد من تغذیه نمی‌کند؟

عادات بدی که صفحه خوب را بی‌اثر می‌کند

باز کردن پنج صندوق و فقط مرتب‌سازی بر اساس یک‌ماهه
نادیده گرفتن دسته و مقایسه طلا با درآمد ثابت
خرید صرفاً چون AUM خیلی بزرگ یا خیلی کوچک است
تفسیر صفحه به‌عنوان توصیه خرید FinAI — صفحه ابزار است، نه نسخه
تصمیم در ۳۰ ثانیه اول بدون نگاه به ساختار معامله

خواندن روزانه در برابر تصمیم خرید

صفحه صندوق دو کاربرد دارد که نباید قاطی شوند. کاربرد اول مشاهده است: یک هفته همان نماد را بدون سفارش باز کنید تا ببینید NAV، قیمت و بازدهی کوتاه چطور حرکت می‌کنند. کاربرد دوم تصمیم است: وقتی واقعاً می‌خواهید بخرید، چک‌لیست کامل و مقایسه هم‌دسته را اجرا کنید. بسیاری از اشتباه‌ها از این می‌آید که مشاهده هیجانی یک روز سبز، ناگهان به خرید تبدیل می‌شود.

اگر هدف‌تان یادگیری است، همان هفته مشاهده را در تقویم بنویسید و عمداً دکمه خرید را لمس نکنید. اگر هدف خرید است، از قبل سقف مبلغ و لایه سبد را مشخص کنید تا صفحه فقط «کدام هم‌دسته» را جواب دهد، نه «آیا اصلاً باید وارد شوم؟»

سه دام رابط کاربری که باید آگاهانه رد شوید

رنگ سبز یک سلول: مغز به رنگ واکنش می‌دهد؛ شما باید به بازه و دسته واکنش دهید.
عدد درشت بدون واحد: درصد یک‌ماهه و سالانه‌شده و ۱۲ ماه واقعی روی کاغذ شبیه هم به نظر می‌رسند.
رتبه‌بندی خام: مرتب‌سازی فقط بر اساس یک ستون، بدون فیلتر دسته، تقریباً همیشه گمراه‌کننده است.

عادت ضددام: قبل از هر نتیجه‌گیری، با صدای بلند بگویید «این عدد مال کدام بازه و کدام دسته است؟» اگر جواب نداشتید، هنوز برای تصمیم آماده نیستید.

اتصال صفحه صندوق به بقیه FinAI

صفحه تکی نقطه شروع است. مسیر طبیعی معمولاً این است: فهرست ← صفحه صندوق ← مقایسه ۲ تا ۴ رقیب ← بازگشت به صفحه برنده ذهنی برای تأیید نهایی حباب/NAV. اگر وسط راه به جدول بازدهی یا راهنمای کارمزد نیاز داشتید، همان را باز کنید و برگردید؛ تصمیم را روی ده تب بازِ بدون جمع‌بندی رها نکنید.

نتیجه عملی

صفحه صندوق وقتی مفید است که با ترتیب بخوانیدش: هویت → ساختار → NAV/قیمت → بازدهی چندلایه → مقایسه. تک‌عدد بودن دشمن تصمیم خوب است. یک صندوق از دسته هدف‌تان را باز کنید، چک‌لیست بالا را تیک بزنید، بعد دو رقیب را کنارش بگذارید — حتی اگر امروز سفارش نمی‌گذارید. تمرین بدون پول، ارزان‌ترین راه کم‌کردن اشتباه فرداست.

سوالات متداول

از کدام بخش صفحه باید شروع کنم؟

از نوع صندوق و ساختار معامله؛ بعد NAV و قیمت؛ در آخر بازدهی. برعکس این ترتیب معمولاً به خرید هیجانی منجر می‌شود.

اگر فقط بازدهی یک‌ساله را ببینم کافی است؟

خیر. یک‌ساله مفید است اما بدون بازه‌های کوتاه‌تر برای فهم نوسان اخیر و بدون مقایسه هم‌دسته، تصویر ناقص می‌ماند.

NAV و قیمت یکی نیستند؟

در صدور/ابطال معمولاً نزدیک‌اند. در ETF می‌توانند فاصله محسوس داشته باشند؛ همان فاصله حباب نامیده می‌شود.

چند صندوق را هم‌زمان مقایسه کنم؟

معمولاً ۳ تا ۵ هم‌دسته خوانایی بهتری دارد. بیش از آن جدول شلوغ می‌شود و دوباره به یک ستون تکیه می‌کنید.

آیا صفحه صندوق توصیه خرید است؟

خیر. داده و ابزار تصمیم است. تناسب با هدف، افق و ریسک شما با خودتان است.

اگر فیلدی را نفهمیدم چه کنم؟

همان فیلد را متوقف کنید و به راهنمای مرتبط (NAV، حباب، کارمزد، نقدینگی) بروید؛ خرید با فیلد مبهم همان ریسک خاموش است.