محاسبه سود روزشمار
مبلغ × نرخ × تعداد روز ÷ ۳۶۵؛ برای حساب کوتاه‌مدت و برداشت وسط ماه.
محاسبه تقریبی است، نه توصیهٔ سرمایه‌گذاری و نه رأی حقوقی.
- سود هر روز
- ۶۸٬۴۹۳ تومان
- سود ۳۰ روز
- ۲٬۰۵۴٬۷۹۵ تومان
سقف مصوب کوتاه‌مدت عادی 5٪ است (مهر ۱۴۰۵). برداشت وسط دوره را با مانده و روزهای جدا حساب کنید.
بازار مرتبط: روزشمار سپرده یا صندوق · جدول نرخ سود سپرده · محاسبه قسط وام
«روزشمار» در زبان بانکی ایران یعنی سود به ماندهٔ پایان هر روز تعلق می‌گیرد، نه به یک عدد ثابت در کل ماه. اگر امروز پانصد میلیون تومان در حساب کوتاه‌مدت داشته باشید و فردا صد میلیون برداشت کنید، امروز برای پانصد میلیون و فردا برای چهارصد میلیون سود حساب میشود. ماشین‌حساب بالای این صفحه همین منطق را برای یک بازهٔ بدون تغییر مانده اجرا می‌کند: مبلغ، نرخ اسمی سالانه و تعداد روز را می‌گیرد و سود همان روزها را برمی‌گرداند.
هدف صفحه پاسخ به سؤالی است که در جستجو بارها تکرار میشود: «اگر پولم را چند روز در حساب روزشمار بگذارم چقدر سود می‌گیرم؟» جواب این سؤال به نام بانک وابسته نیست؛ به سه عدد وابسته است که روی قرارداد یا صفحهٔ اپ همان حساب نوشته شده. نام بانک فقط تعیین می‌کند کدام نرخ در آن خانه بنشیند.
فرمولی که پشت خانهٔ خروجی است
سود روزشمار روی ماندهٔ ثابت این‌طور ساخته میشود: مبلغ ضربدر نرخ سالانه، تقسیم بر صد، ضربدر تعداد روز، تقسیم بر ۳۶۵. ماشین‌حساب دو ردیف نشان می‌دهد: «سود هر روز» که همان فرمول با یک روز است، و سود کل بازه‌ای که وارد کرده‌اید. مقدار پیش‌فرض نرخ، سقف مصوب کوتاه‌مدت عادی یعنی ۵ درصد است، چون رایج‌ترین حساب روزشمار همان حسابی است که کارت بانکی به آن وصل است.
با پیش‌فرض‌های فرم، یعنی پانصد میلیون تومان، ۵ درصد و سی روز، سود هر روز حدود ۶۸ هزار و ۴۹۳ تومان و سود سی روز حدود ۲ میلیون و ۵۵ هزار تومان میشود. همین مبلغ اگر یک میلیارد باشد، سود سی‌روزه حدود ۴ میلیون و ۱۱۰ هزار تومان است. این‌ها اعداد اسمی‌اند: تورم را کم نکرده‌اند و هیچ کسری بابت پیامک، نگهداری کارت یا هر عنوان دیگری در آن‌ها نیست.
چرا مخرج ۳۶۵ است و چه زمانی ۳۶۶ میشود
نرخ سود سپرده سالانه اعلام میشود، پس برای رسیدن به سهم یک روز باید آن را بر تعداد روزهای سال تقسیم کرد. ابزار ۳۶۵ روز را مبنا می‌گیرد. در سال کبیسهٔ خورشیدی، بعضی سامانه‌های بانکی ۳۶۶ را مبنا می‌گذارند و سهم هر روز کمی کوچک‌تر میشود. برای یک میلیارد با ۵ درصد در سی روز، اختلاف این دو مبنا حدود یازده هزار تومان است: ۴ میلیون و ۱۱۰ هزار در برابر ۴ میلیون و ۹۸ هزار. اختلاف کوچکی است، اما اگر رسید شما چند هزار تومان با خروجی ابزار فرق داشت، اولین جایی که باید نگاه کنید همین مخرج است.
عامل دوم، طول ماه است. ماه‌های نیمهٔ اول سال خورشیدی ۳۱ روزند و ماه‌های نیمهٔ دوم ۳۰ روز، و اسفند ۲۹ یا ۳۰ روز. دویست میلیون تومان با ۵ درصد در یک ماه ۳۱ روزه حدود ۸۴۹ هزار تومان سود می‌سازد و در اسفند ۲۹ روزه حدود ۷۹۵ هزار تومان. کسی که سود ماهانه را با تقسیم سالانه بر دوازده حساب می‌کند، این نوسان ماه به ماه را نمی‌بیند و فکر می‌کند بانک در اسفند کم گذاشته است.
برداشت وسط ماه؛ جایی که روزشمار واقعاً معنا پیدا می‌کند
بزرگ‌ترین مزیت حساب روزشمار نسبت به حسابی که سود را روی «کمترین ماندهٔ ماه» می‌دهد، در ماه‌هایی دیده میشود که پول جابه‌جا می‌کنید. یک مثال عددی با نرخ ۵ درصد:
- دوازده روز اول ماه، مانده ۸۰۰ میلیون تومان است. سود این دوازده روز حدود ۱ میلیون و ۳۱۵ هزار تومان میشود.
- روز سیزدهم، ۵۰۰ میلیون برای خرید خودرو برداشت میشود و مانده تا پایان ماه ۳۰۰ میلیون می‌ماند. سود هجده روز باقی‌مانده حدود ۷۴۰ هزار تومان است.
- جمع سود ماه در روش روزشمار حدود ۲ میلیون و ۵۵ هزار تومان است.
اگر همین حساب به روش «کمترین مانده» سود بدهد، مبنا ۳۰۰ میلیون است و سود ماه با تقسیم سالانه بر دوازده حدود ۱ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان میشود. اختلاف حدود ۸۰۰ هزار تومان در یک ماه، فقط به‌خاطر شیوهٔ شمارش است. برای استفاده از ابزار در چنین ماهی، هر بازه با ماندهٔ ثابت را جدا وارد کنید (۸۰۰ میلیون برای ۱۲ روز، بعد ۳۰۰ میلیون برای ۱۸ روز) و دو خروجی را با هم جمع بزنید.
این مثال یک نکتهٔ عملی هم دارد: اگر می‌دانید پولی را چند روز دیگر برداشت می‌کنید، نگه داشتن آن در حساب روزشمار تا روز برداشت ضرری ندارد. در حساب «کمترین مانده» برعکس است؛ یک برداشت بزرگ در روز آخر ماه، سود کل ماه را به همان ماندهٔ کوچک گره می‌زند.
روزشمار کوتاه‌مدت عادی با سپردهٔ ویژهٔ سه و شش‌ماهه یکی نیست
در جدول سقف‌های مصوب ۱۴۰۵، کوتاه‌مدت عادی ۵ درصد، کوتاه‌مدت ویژهٔ سه‌ماهه ۱۲ درصد و ویژهٔ شش‌ماهه ۱۷ درصد است. هر سه «کوتاه‌مدت» نامیده می‌شوند، ولی فقط اولی حساب جاری روزمره است. دو گزینهٔ ویژه مدت دارند و اگر قبل از سررسید شکسته شوند، نرخ معمولاً به سطح پایین‌تری برمی‌گردد. با ابزار می‌توانید سقف هر کدام را تخمین بزنید:
- یک میلیارد تومان با ۱۲ درصد برای نود روز: حدود ۲۹ میلیون و ۵۸۹ هزار تومان.
- یک میلیارد تومان با ۱۷ درصد برای ۱۸۰ روز: حدود ۸۳ میلیون و ۸۳۶ هزار تومان.
- همان یک میلیارد با ۵ درصد برای نود روز: حدود ۱۲ میلیون و ۳۲۹ هزار تومان.
فاصلهٔ این اعداد نشان می‌دهد چرا «سود روزشمار بانک X چند درصد است» سؤال ناقصی است. باید معلوم شود منظور کدام حساب است. شعبه ممکن است نرخ ویژه را فقط برای مانده‌های بالاتر از یک حداقل یا فقط در دورهٔ محدودی عرضه کند. هر عددی که بالاتر از این سقف‌ها برای حساب روزشمار شنیدید، باید نام طرح و شمارهٔ بخشنامه‌اش را بپرسید.
نرخ کدام بانک را در خانهٔ «نرخ سالانه» بنویسیم
جستجوهایی مثل «بالاترین نرخ سود روزشمار بانک شهر»، «سود روزشمار بانک سپه» یا «سود بانک گردشگری روزشمار چند درصد است» همه به یک خانه از این فرم ختم می‌شوند. ابزار نام بانک را نمی‌پرسد چون فرمول برای همه یکسان است و فقط نرخ عوض میشود. برای پیدا کردن نرخ یک بانک مشخص، برگ همان بانک را ببینید؛ مثلاً سود سپرده بانک شهر، سود بانک سپه یا سود بانک رفاه. نمای کلی همهٔ بانکها و سقف‌ها در جدول نرخ سپرده است.
یک قاعدهٔ سرانگشتی هم کمک می‌کند: اگر در اپ بانک برای حساب کوتاه‌مدت عادی عددی بالاتر از ۵ درصد دیدید، احتمالاً یکی از این سه حالت است: طرح ویژه با حداقل مانده، حسابی که در واقع مدت‌دار است، یا تبلیغی که نرخ را به‌صورت مرکب سالانه نشان می‌دهد. هر سه را قبل از وارد کردن در ماشین‌حساب روشن کنید.
روزشمار بانکی در برابر «سود روزشمار» صندوق درآمد ثابت
اصطلاح روزشمار در تبلیغ صندوق‌های درآمد ثابت هم دیده میشود، ولی سازوکارش متفاوت است. در حساب بانکی، نرخ علی‌الحساب از پیش اعلام شده و سود هر روز از ضرب همان نرخ در مانده به دست می‌آید. در صندوق، چیزی به اسم نرخ قراردادی وجود ندارد؛ قیمت ابطال هر واحد هر روز بر اساس ارزش دارایی‌های صندوق (اوراق، سپرده‌های بانکی صندوق و سایر اقلام) به‌روز میشود و «سود روزانه» در واقع تغییر همین قیمت است. بازده صندوق ممکن است از سقف کوتاه‌مدت بانکی بیشتر باشد، اما تضمین‌شده نیست و ابطال واحد معمولاً یک تا دو روز کاری زمان می‌برد.
این ابزار برای صندوق ساخته نشده است. اگر بازده سالانهٔ یک صندوق را در خانهٔ نرخ بگذارید، عددی که می‌گیرید فقط یک فرض است، نه پیش‌بینی. برای فهم تفاوت دو مسیر، سود روزشمار صندوق درآمد ثابت و مقایسهٔ مستقیم سود روزشمار سپرده یا صندوق را بخوانید.
سه موقعیت واقعی که این ماشین‌حساب جواب می‌دهد
پول پیش اجاره که دو هفته در حساب می‌ماند. مستأجری که ۳۰۰ میلیون تومان ودیعه را تا روز تحویل خانه نگه می‌دارد، با ۵ درصد در چهارده روز حدود ۵۷۵ هزار تومان سود می‌گیرد. این عدد برای انتقال پول به ابزار دیگری که چند روز تسویه دارد کافی نیست، و همین محاسبه روشن می‌کند که برای دو هفته، ساده‌ترین گزینه معمولاً بهترین است.
حقوقی که یک ماه کامل خرج نمی‌شود. کسی که هر ماه حدود صد میلیون تومان مانده دارد، از روزشمار ۵ درصد حدود ۴۱۱ هزار تومان در ماه سی‌روزه می‌گیرد. اگر این مانده سال‌ها تکرار شود، مقایسه با سپردهٔ یک‌ساله یا صندوق درآمد ثابت منطقی است؛ اما فقط برای پولی که واقعاً لازم نیست هر روز در دسترس باشد.
پول فروش ملک تا خرید بعدی. فروشنده‌ای که دو میلیارد تومان را برای چهل روز تا امضای قرارداد بعدی نگه می‌دارد، با ۵ درصد حدود ۱۰ میلیون و ۹۵۹ هزار تومان سود می‌گیرد. اگر شعبه برای همین مدت طرح ویژهٔ سه‌ماهه پیشنهاد کند، اول بپرسید شکستن آن قبل از نود روز نرخ را به چه عددی برمی‌گرداند؛ ممکن است سود ویژه پس از شکست از روزشمار عادی هم کمتر شود.
اختلاف ابزار با پیامک بانک را چطور پیدا کنیم
اگر سود واریزی با خروجی ابزار یکی نبود، به ترتیب این موارد را بررسی کنید:
- مخرج سال. ۳۶۵ یا ۳۶۶ روز؛ اختلاف در حد چند هزار تومان برای هر میلیارد.
- تاریخ شروع و پایان. بعضی بانکها روز واریز را حساب نمی‌کنند و از روز بعد می‌شمارند، یا سود را تا روز قبل از واریز ماهانه حساب می‌کنند.
- نوع شمارش. اگر حساب در واقع به روش کمترین ماندهٔ دوره سود می‌دهد، برداشت‌های میانهٔ ماه سود را خیلی بیشتر از انتظار کم می‌کند.
- نرخ. مطمئن شوید عدد وارد شده نرخ همین حساب است، نه نرخ سپردهٔ یک‌سالهٔ همان بانک.
- کسورات. هر کسری در رسید، چه کارمزد خدمات و چه هر عنوان دیگری، باید شرح جداگانه داشته باشد؛ اگر نداشت از شعبه توضیح بخواهید.
آنچه این صفحه عمداً حساب نمی‌کند
ماشین‌حساب سود مرکب نمی‌سازد. در حساب کوتاه‌مدت، سود معمولاً ماهانه به همان حساب واریز میشود و از ماه بعد خودش سود می‌گیرد؛ اثر این ترکیب در نرخ ۵ درصد و یک ماه ناچیز است و برای بازه‌های چندماهه می‌توانید هر ماه را جدا حساب کنید و سود ماه قبل را به مانده اضافه کنید. تورم هم کم نمی‌شود؛ اگر تورم سالانه چند برابر ۵ درصد باشد، قدرت خرید پول در حساب کوتاه‌مدت عملاً کم میشود و ابزار این واقعیت را پنهان نمی‌کند، فقط موضوع آن نیست. برای دیدن اینکه همین مبلغ امروز چند گرم طلا یا چند دلار می‌خرد، قدرت خرید مبلغ را ببینید.
اگر پول را با وام تأمین کرده‌اید و می‌خواهید بدانید سود حساب چه سهمی از قسط را می‌پوشاند، قسط را در ماشین‌حساب قسط وام بسازید و با سود ماهانهٔ همین صفحه مقایسه کنید. در نرخ‌های فعلی، سود روزشمار تقریباً هیچ‌وقت هزینهٔ وام هم‌مبلغ را جبران نمی‌کند، و این مقایسهٔ ساده جلوی تصمیم «وام بگیرم و در حساب بگذارم» را می‌گیرد.
جمع‌بندی برای استفادهٔ سریع
سه عدد را از قرارداد یا اپ بردارید: مانده، نرخ سالانهٔ همان حساب، و تعداد روزهایی که مانده تغییر نمی‌کند. اگر مانده وسط دوره تغییر کرد، بازه‌ها را جدا کنید و جمع بزنید. خروجی را با پیامک بانک مقایسه کنید و اگر اختلاف بیش از چند هزار تومان در هر میلیارد بود، فهرست بالا را مرور کنید. سقف رسمی را از جدول مصوب بگیرید، نه از تبلیغی که عدد مرکب یا طرح ویژه را جای نرخ روزشمار نشان می‌دهد.