محاسبه دیه

دیه (blood money در اصطلاح حقوقی) مبلغی است که در قواعد اسلامی و قانون مجازات اسلامی برای جبران برخی جرایح و در موارد مشخص تعیین شده و هر سال با اعلام مراجع ذی‌صلاح و مصوبات، مبلغ پایه به‌روز می‌شود. ابزار FinAI روی ارقام پیش‌نویس / مصوب سال جاری کار می‌کند: برای مرد بالغ در ماه‌های عادی، پایهٔ full دیه در متن‌های مورد استناد این برگه حدود ۲٫۱ میلیارد تومان و در ماه‌های حرام حدود ۲٫۸ میلیارد تومان — با تأکید که تنها مرجع قطعی، اعلام رسمی همان سال است.

این صفحه و خروجی ماشین‌حساب برآورد آموزشی است. رأی دادگاه، دادنامه، یا مبلغ قطعی پرداختنی نیست. تشخیص نوع جراحت (کامل، ناقص، تعزیری)، مسئولیت، قصاص، و موارد تخفیف یا تعلیق با قاضی و پرونده است — ما فقط ضرب‌های شناخته‌شدهٔ «پایه × کسر/نسبت» را شفاف می‌کنیم.

پایهٔ دیهٔ مرد در ماه عادی و حرام

در مدل سادهٔ ابزار:

• مرد، ماه غیرحرام: یک واحد کامل ≈ ۲٬۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (۲٫۱ میلیارد).
• مرد، ماه حرام: یک واحد کامل ≈ ۲٬۸۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (۲٫۸ میلیارد).

«یک واحد کامل» در ادبیات دیه به دیهٔ نفس یا سقف‌های مرتبط در جدول موضوعه اشاره دارد؛ برای اعضای جزئی، درصد یا کسری از همین پایه در جداول قانونی می‌آید که ابزار ممکن است در فرم گسترده‌تر داشته باشد. اگر فقط پایه را می‌خواهید بدانید، همین دو عدد کفایت می‌کند.

دیهٔ زن: نصف پایهٔ مرد

در قواعد رایج محاسبهٔ دیه، دیهٔ زن نصف دیهٔ مرد است — در همان ماه (عادی یا حرام). مثال rough: ماه عادی، زن ≈ ۱٫۰۵ میلیارد تومان؛ ماه حرام، زن ≈ ۱٫۴ میلیارد. این نسبت موضوع بحث فقهی و حقوقی historique است؛ ابزار آن را به‌عنوان قاعدهٔ محاسباتی رایج در جداول اعمال می‌کند، نه به‌عنوان نظر شخصی FinAI.

ماه‌های حرام کدام‌اند؟

در جدول‌های دیه، چهار ماه حرام (با دیهٔ بالاتر) معمولاً این‌ها نامیده می‌شوند:

• محرم
• رجب
• ذی‌القعده (ذی‌قعده)
• ذی‌الحجه (ذی‌حجه)

وقتی واقعه در این ماه‌ها رخ دهد، پایهٔ محاسبه از ۲٫۱ به ۲٫۸ (برای مرد) بالا می‌رود — اگر قاضی و جدول موضوعه همان ماه را حرام بدانند و سایر شرایط احراز شود. تاریخ وقوع، تقویم قمری، و اثبات در پرونده تعیین‌کننده است؛ ابزار فقط «اگر حرام فرض کنیم» عدد می‌دهد.

تفاوت با مهریه؛ لینک بدون اشتباه گرفتن

مهریه تعهد مدنی در عقد ازدواج است؛ دیه موضوع جراحت و مجازات مدنی-کیفری. برای مهریهٔ سکه، برآورد مهریه (سکه)؛ برای مهریهٔ نقد با شاخص، مهریهٔ وجه رایج. عدد دیه را در آن فرم‌ها وارد نکنید — فرمول‌ها بی‌ربط‌اند.

چند مثال ضربی (فرضی، بدون حکم)

مرد، ماه عادی، فرض «نیم دیه» روی پایه: ۲٫۱ ÷ ۲ = ۱٫۰۵ میلیارد.

زن، ماه حرام، فرض «یک چهارم»: ۱٫۴ ÷ ۴ = ۰٫۳۵ میلیارد (۳۵۰ میلیون).

مرد، حرام، فرض «دو برابر کسر خاص» از جدول: ابزار باید درصد جدول را از فرم بگیرد — اینجا فقط یادآوری می‌کنیم که پایه ۲٫۸ مبداست نه ۲٫۱.

اعسار، پرداخت قسطی، و بیمه

دیهٔ محکوم‌شده ممکن است با وضعیت مالی محکوم‌علیه، تقسیط، یا پرداخت از صندوق بیمه (در موارد دارای بیمهٔ مسئولیت) فرق کند. FinAI هیچ‌کدام را نمی‌داند. برآورد «مبلغ nominal جدول» است نه «چک فردا».

چرا هر سال عوض می‌شود

پایهٔ دیه به نرخ رشد اعلامی و مصوبات وابسته است. عدد ۲٫۱ و ۲٫۸ برای سالی که این متن برایش نوشته شده؛ سال بعد ممکن است ۲٫۳ و ۳٫۰ شود. قبل از استناد در مذاکره یا لایحه، مصوبهٔ همان سال را بخوانید.

خطاهای رایج کاربر

• استفاده از دیهٔ مرد برای زن بدون نصف کردن.
• فراموش کردن ماه حرام وقتی واقعه در محرم بوده.
• جمع کردن دیه با مهریه یا خسارت قراردادی در یک «کل بدهی».
• خواندن خروجی FinAI به‌عنوان «دادگاه این قدر گفت».

مسئولیت FinAI

ما وکیل نیستیم. جدول اعضای بدن، درصد بیناء، و اختلاف نظر فقهی در این HTML کامل نیامده — فقط پایه و نسبت جنسیت و ماه حرام. برای پروندهٔ واقعی، وکیل کیفری و کارشناس رسمی.

سوالات بدون وعدهٔ قطعیت

آیا دیه همیشه نقد است؟ شیوهٔ پرداخت تابع حکم و توافق و اعسار است.

قصاص و دیه با هم؟ موضوع انتخاب مجنی‌علیه و قواعد جدا — خارج از ضرب ساده.

تومان یا ریال؟ اعلام رسمی اغلب ریال؛ ما برای خوانایی تومان — یک صفر را در تبدیل رعایت کنید.

چک‌لیست قبل از استفاده از عدد

1. سال مصوبه و منبع رسمی پایه.
2. جنسیت و سن (اطفال قواعد جدا).
3. تاریخ وقوع و ماه قمری.
4. نوع جراحت در جدول موضوعه.
5. تفکیک از مهریه.

جمع‌بندی

ابزار: پایهٔ مرد ۲٫۱ (عادی) / ۲٫۸ (حرام) تومان، زن نصف، ماه‌های حرام محرم، رجب، ذی‌قعده، ذی‌حجه. همه‌چیز تخمین تا وقتی پرونده و مرجع قضایی تعیین کند. FinAI عدد را برای فهم مقیاس می‌دهد — نه برای جایگزینی نظر دادگاه.

مقیاس عدد در زندگی مالی (بدون مقایسهٔ نامربوط)

۲٫۱ میلیارد تومان درک «بزرگ بودن» دیه را می‌دهد؛ مقایسه با قیمت مسکن یا حقوق ماهانه فقط برای scale ذهنی است، نه برای اینکه دیه «باید» برابر چیزی باشد. اگر در بحث خانوادگی یا رسانه‌ای به عدد برخوردید، اول بپرسید: پایه است یا کسر عضو؟ مرد است یا زن؟ ماه حرام است یا نه؟ سه سؤال، بیشترین خطا را حذف می‌کند.

به‌روزرسانی ابزار

وقتی مجلس یا مرجع اعلام، ارقام ۲٫۱ و ۲٫۸ در FinAI عوض می‌شود. تاریخ آخرین به‌روزرسانی را در صفحهٔ ابزار ببینید. متن این راهنما ممکن است یک فصل از عدد جاری عقب بماند — همیشه عدد زندهٔ فرم را مبنا قرار دهید.

حریم خصوصی و استفادهٔ مسئولانه

وارد کردن جزئیات پروندهٔ واقعی در فرم عمومی لازم نیست. برای برآورد کلی، فقط «مرد/زن» و «حرام/عادی» و درصد جدول کافی است. FinAI پرونده را ذخیره نمی‌کند مگر سیاست حریم خلافش بگوید — در هر صورت، خروجی را به‌عنوان سند رسمی به طرف مقابل نفرستید.

ارتباط با سایر مبالغ قانونی

دیه با عیدی کارگر یا مالیات در یک مسیر نیست. اگر موضوع شما حقوق کار است، به ابزارهای tax/legal مربوط همان حوزه بروید. اختلاط حوزه‌ها در یک Excel خانگی باعث ترس یا امید غلط می‌شود.

در پایان تکرار می‌کنیم: هیچ‌چیز در این صفحه حکم دادگاه نیست. وکیل کیفری و پروندهٔ شما مرجع‌اند؛ FinAI فقط خط کش روی ارقام پایهٔ اعلامی است.

جدول موضوعه و درصد اعضا (بدون ادعای کامل بودن)

دیهٔ کامل نفس با دیهٔ «انگشت» یا «بینایی» یکی نیست. قانون مجازات اسلامی و جداول مصوب، برای هر عضو درصد یا کسری از پایه تعیین کرده — مثلاً برخی جراحات نصف یا یک‌سوم یا یک‌دهم پایه. ابزار FinAI اگر فیلد «درصد از پایه» دارد، همان را روی ۲٫۱ یا ۲٫۸ (مرد، عادی/حرام) ضرب می‌کند. این صفحه لیست کامل اعضا را حفظ نمی‌کند چون سالانه و با اصلاحات عوض می‌شود؛ برای عضو خاص، متن قانون یا جدول منتشرشدهٔ همان سال.

اطفال و دیه

دیهٔ کودک قبل و بعد از بلوغ، و تفاوت پسر و دختر در برخی جداول، قواعد جدا دارد. فرم سادهٔ «مرد/زن بالغ» برای پروندهٔ اطفال کافی نیست. اگر موضوع شما جراحت minor است، بدون وکیل به عدد FinAI اکتفا نکنید.

تعدد مجنی‌علیه و تقسیم

چند متهم، سهم مسئولیت مدنی، و تضامن در پرداخت دیه موضوعات procedural هستند. برآورد «کل دیهٔ جدول» ممکن است بین چند نفر تقسیم شود یا از بیمه بیاید. عدد پایه ۲٫۱ فقط scale است.

ماه حرام: تقویم و اثبات

تاریخ وقوع جرم باید به تقویم قمری map شود. اگر واقعه ۲۹ اسفند بود ولی در محرم افتاد، بحث فقهی در پرونده. ابزار با انتخاب checkbox «ماه حرام» فرض می‌کند شما تاریخ را درست طبقه‌بندی کرده‌اید — مسئولیت اشتباه تقویم با کاربر است.

فرق دیه و ارش

در برخی جراحات «ارش» یا خسارت‌های تکمیلی مطرح می‌شود. همه را «دیه» ننامید. FinAI روی پایهٔ دیه تمرکز دارد؛ ارش جدا.

دیه در رسانه و شبکه‌های اجتماعی

عددهای viral اغلب بدون جنسیت، بدون ماه، یا با پایهٔ سال قبل پخش می‌شوند. قبل از share، منبع و سال را چک کنید. ۲٫۸ فقط در چهار ماه حرام برای پایهٔ full مرد است — نه هر دیه‌ای در هر ماه.

مثال کاربردی برای وکیل (نه جایگزین وکیل)

فرض: زن، ماه رجب، جراحتی که جدول «نیم دیه» می‌دهد. پایهٔ زن حرام: ۲٫۸ ÷ ۲ = ۱٫۴ میلیارد. نیم: ۰٫۷ میلیارد. FinAI همین را می‌زند اگر ورودی درست باشد. قاضی ممکن است تخفیف، تعادل، یا قصاص را مطرح کند — خروجی nominal است.

پرداخت و تبدیل به اقساط

اعسار محکوم‌علیه می‌تواند تقسیط دیه را در پیگیری اجرا مطرح کند. برآورد یکجا ≠ برنامهٔ اقساط. مهریهٔ نقد هم مسیر تقسیط جدا دارد — اختلاط نکنید.

بیمهٔ شخص ثالث و دیه

در تصادفات، بیمه تا سقف تعهد پرداخت می‌کند؛ مازاد ممکن است به راننده برگردد. FinAI بیمه را نمی‌شناسد. عدد ۲٫۱ «کل تعهد جدول» است نه «چک بیمه».

تومان در گفت‌وگو، ریال در سند

مصوبات رسمی گاهی ریال اعلام می‌کنند. ۲٫۱ میلیارد تومان = ۲۱ میلیارد ریال. در لایحهٔ رسمی واحد را با وکیل هماهنگ کنید.

سوابق تاریخی چرا مهم نیستند

دیهٔ ده سال پیش برای scale امروز misleading است. همیشه سال جاری. FinAI سال را در URL یا فرم ثبت می‌کند.

ارتباط با مهریه در دعوای همزمان

گاهی در یک خانواده همزمان مهریه و دیه (در پرونده‌های مختلف) مطرح است. آن‌ها را در یک «جمع کل بدهی» ادغام نکنید — مهریه مسیر مدنی جدا، دیه مسیر کیفری. هر کدام مرجع و موعد خود.

استفاده در آموزش حقوقی

دانشجوی حقوق می‌تواند با این ابزار sensitivity ببیند: فرق ۲٫۱ و ۲٫۸ چقدر است، نصف زن چقدر. برای امتحان، متن قانون مبناست؛ FinAI supplement است.

خلاصهٔ ارقام (برآورد سال مرجع متن)

• مرد، عادی: ~۲٫۱ میلیارد تومان پایهٔ full.
• مرد، حرام: ~۲٫۸ میلیارد تومان.
• زن: نصف هر کدام.
• حرام: محرم، رجب، ذی‌قعده، ذی‌حجه.

تأیید نهایی فقط از مرجع اعلام‌کننده و پرونده. برآورد — نه حکم دادگاه.

اگر در رسانه عددی شنیدید که «دیه امسال» نام دارد، سه پرسش بپرسید: برای مرد است یا زن؟ ماه حرام است یا عادی؟ پایهٔ کامل است یا کسر عضو؟ بدون این سه، عدد در مذاکره یا تصمیم خانوادگی گمراه‌کننده است. FinAI همان سه سوال را در فرم منظم می‌کند تا خروجی قابل دفاع به‌عنوان تخمین باشد، نه به‌عنوان نقل‌قول از قاضی.