کارمزد معاملات سهام

قیمت آخرین معامله روی تابلوی بورس، «هزینهٔ تمام‌شده» نیست. هر بار که سفارش خرید یا فروش شما در سامانهٔ معاملات اجرا می‌شود، درصدی از ارزش ریالی همان معامله — نه از سود احتمالی — بین کارگزار، بورس، سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و زیرساخت فناوری تقسیم می‌شود. در پیش‌نویس پارامترهای FinAI، جمع این چهار جزء برای خرید و فروش (بدون مالیات) حدود ۰٫۳۷۱۲ درصد از ارزش معامله است؛ روی فروش علاوه بر آن، مالیات ۰٫۵ درصد جداگانه اعمال می‌شود که در ابزار مالیات فروش سهام توضیح داده شده. این نرخ‌ها پیش‌نویس هستند — قبل از بودجه‌بندی یا مقایسه با کارگزاری، ابلاغیه و بخشنامهٔ جاری سازمان بورس و اوراق بهادار و بورس اوراق بهادار تهران را ببینید و خروجی SEO/صفحهٔ رسمی را با آن تطبیق دهید.

صفحهٔ کارمزد خرید و فروش سهام برای فهم آنatomy هزینه است: کدام سهم به چه نهادی می‌رود، چرا خرید و فروش در یک نگاه شبیه‌اند ولی در طرف فروش یک لایهٔ مالیاتی اضافه دارید، و چطور همین اعداد در سود خالص بعد از کارمزد جمع می‌شوند. این متن توصیهٔ سرمایه‌گذاری یا تأیید تعرفهٔ کارگزاری خاص شما نیست.

مبنای محاسبه: ارزش معامله، نه تعداد سهم به‌تنهایی

کارمزدها درصدی از ارزش معامله هستند: تعداد سهم × قیمت اجرا (یا قیمت میانگین وزنی اگر چند پر شد). اگر ۵۰۰ سهم را ۱۲٬۴۰۰ ریال بخرید، مبنا ۶٬۲۰۰٬۰۰۰ ریال است؛ هر جزء درصد روی همین عدد ضرب می‌شود. تغییر lot size یا تقسیم سهام، مگر قیمت و حجم را عوض کند، درصدها را عوض نمی‌کند. برای سود واقعی بعد از همهٔ این لایه‌ها، قیمت خرید و فروش را جدا وارد ماشین‌حساب سود خالص کنید.

چرا «درصد از کل» با «درصد سود» قاطی می‌شود

معامله‌گر تازه‌کار گاهی فکر می‌کند «کارمزد فقط روی سود است». در بازار نقدی بورس ایران، کارمزد معامله و مالیات فروش (در طرف فروش) روی گردش حساب می‌شوند. اگر سهم را با ۵٪ ضرر بفروشید، باز هم مالیات ۰٫۵٪ روی ارزش فروش و کارمزد فروش روی همان مبنا پرداخت می‌شود — موضوعی که در صفحهٔ مالیات فروش با مثال ضرر باز هم آمده است.

چهار جزء کارمزد در پیش‌نویس FinAI

جدول زیر ساختار پیش‌نویس کد FinAI است؛ ممکن است با اصلاح مصوبه عوض شود:

• کارگزاری (broker): حدود ۰٫۳۰۴٪ — سهم اصلی کارمزد؛ شامل خدمات ثبت سفارش، تسویه با کارگزار و در عمل بخشی از درآمد شبکهٔ فروش.
• بورس (exchange): حدود ۰٫۰۳۲٪ — سهم بورس اوراق بهادار تهران (یا فرابورس در آن بازار) از معاملات.
• سپرده‌گذاری (csd): حدود ۰٫۰۱٪ — مرتبط با سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و نگهداری سجل مالکیت.
• فناوری (tech): حدود ۰٫۰۲۵۲٪ — زیرساخت فنی معاملات و تسویه.

جمع این چهار مورد در پیش‌نویس ≈ ۰٫۳۷۱۲٪. در فرم FinAI هر جزء جدا نمایش داده می‌شود تا ببینید کدام بخش بیشترین سهم را دارد — در عمل تقریباً همیشه کارگزاری غالب است.

طرف خرید: فقط همین چهار جزء

روی خرید، در مدل FinAI مالیات ۰٫۵٪ اعمال نمی‌شود. اگر ارزش خرید ۱۰۰ میلیون تومان (در ریال در سامانه) باشد، کارمزد خرید تقریباً ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۳۷۱۲ ≈ ۳۷۱٬۲۰۰ تومان — قبل از هر تخفیف یا طرح تشویقی کارگزار. این مبلغ از موجودی ریالی شما یا از اعتبار معاملاتی کسر می‌شود؛ در گردش حساب کارگزاری جدا از «قیمت سهم» دیده می‌شود.

خرید پله‌ای (چند سفارش در روزهای مختلف) یعنی چند بار پرداخت ۰٫۳۷۱۲٪ روی هر تیک اجرا. برای میانگین‌گیری قیمت (DCA) هزینهٔ اصطکاک بالا می‌رود — نه به‌خاطر درصد متفاوت، به‌خاطر تعداد دفعات گردش.

طرف فروش: همان چهار جزء به‌علاوه مالیات

روی فروش، چهار جزء کارمزد در پیش‌نویس همان اعداد خرید هستند (۰٫۳۷۱۲٪ جمع)، اما لایهٔ دیگر مالیات ۰٫۵٪ از ارزش فروش است — نه جزء جدول کارمزد کارگزار، ولی در ابزار FinAI در جمع هزینهٔ طرف فروش می‌آید. جزئیات قانونی و مبنای مالیات در صفحهٔ مالیات فروش سهام.

مثال: فروش به ارزش ۱۲۰ میلیون تومان — کارمزد ≈ ۴۴۵٬۴۴۰ تومان، مالیات ۰٫۵٪ = ۶۰۰٬۰۰۰ تومان، جمع اصطکاک طرف فروش ≈ ۱٬۰۴۵٬۴۴۰ تومان. خرید همان نماد با ۱۰۰ میلیون فقط ≈ ۳۷۱٬۲۰۰ کارمزد داشت. «سود ناخالص» ۲۰ میلیون بود، ولی هزینهٔ خروج از بازار بیشتر از ۰٫۳۷٪ است.

گردش کامل (round trip) در یک نگاه

اگر بخرید و بعد بفروشید، در پیش‌نویس FinAI تقریباً:

1. ۰٫۳۷۱۲٪ روی ارزش خرید (چهار جزء)
2. ۰٫۳۷۱۲٪ روی ارزش فروش (چهار جزء)
3. ۰٫۵٪ روی ارزش فروش (مالیات — فقط فروش)

اگر قیمت فروش = قیمت خرید (سربه‌سر ظاهری)، باز هم مالیات فروش و دو بار کارمزد شما را در ضرر خالص می‌گذارد. برای دیدن عدد دقیق با قیمت و تعداد خودتان، سود خالص را پر کنید.

کارگزاری: تخفیف، بسته، و شفافیت فاکتور

درصد ۰٫۳۰۴٪ سهم کارگزاری در پیش‌نویس است؛ بعضی کارگزاران برای حجم بالا یا مشتریان خاص تخفیف می‌دهند، بعضی «بستهٔ ثابت» دارند. بورس، سپرده‌گذاری و فناوری معمولاً از تعرفهٔ مصوب پیروی می‌کنند و کارگزار دور نمی‌زند. اگر فاکتور معامله را در پنل ببینید، خطوط جدا با درصد و مبلغ ریالی — با خروجی FinAI مقایسه کنید؛ اختلاف کوچک ممکن است از گرد کردن یا زمان‌بندی تسویه باشد.

معاملات آنلاین و سامانهٔ اختصاصی

کارمزد درصدی برای سفارش اینترنتی و تلفنی در مدل استاندارد یکی است؛ تفاوت در SLA و گاهی حداقل کارمزد (که FinAI مدل نمی‌کند مگر بعداً اضافه شود). اسکالping روزانه با همان درصدها، هزینه را چند برابر می‌کند — موضوع روانشناسی معامله‌گری، نه تعرفه.

صندوق ETF در برابر سهم تکی

برای بسیاری از ETFهای پذیرفته‌شده در بورس، ساختار کارمزد معامله مشابه سهم است: درصد از ارزش معامله. NAV صندوق جدا از کارمزد است؛ کارمزد روی قیمت معاملهٔ ثانویه در تابلوی بورس. صدور و ابطال مستقیم از مدیر صندوق تعرفهٔ دیگری دارد — این صفحه فقط معاملهٔ ثانویه در کارگزاری را پوشش می‌دهد.

سه سناریوی عددی با ساختار پیش‌نویس

الف — خرید یک‌جا: ۲٬۰۰۰ سهم × ۱۵٬۰۰۰ ریال = ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال. کارمزد خرید ≈ ۱۱۱٬۳۶۰ ریال. موجودی لازم: ارزش + کارمزد.

ب — فروش همان حجم با ۱۰٪ رشد قیمت: ۲٬۰۰۰ × ۱۶٬۵۰۰ = ۳۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال. کارمزد فروش ≈ ۱۲۲٬۴۹۶ ریال؛ مالیات ۰٫۵٪ = ۱۶۵٬۰۰۰ ریال؛ جمع خروج ≈ ۲۸۷٬۴۹۶ ریال از درآمد ناخالص.

ج — فروش با قیمت پایین‌تر از خرید: فروش ۲۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال — مالیات و کارمزد همچنان روی ۲۸ میلیون، نه روی «زیان ۲ میلیونی». زیان حسابداری شما بدتر از تفاوت قیمت خام است.

ارتباط با سود خالص و مالیات

فرمول سود خالص در FinAI: (قیمت فروش − قیمت خرید) × تعداد − کارمزد خرید − کارمزد فروش − مالیات فروش. کارمزدها از همین صفحه و مالیات از مالیات فروش می‌آیند. اگر فقط «درصد کل فروش» را حفظ کنید، ۰٫۳۷۱۲ + ۰٫۵ ≈ ۰٫۸۷٪ را به‌خاطر بسپارید — تقریبی برای فروش؛ خرید ≈ ۰٫۳۷٪.

تسویه، T+2، و زمان کسر کارمزد

کارمزد معمولاً همزمان با اجرای معامله در گزارش کارگزار ثبت می‌شود؛ تسویهٔ نقدی و انتقال سهم طبق چرخهٔ T+2 بورس جلو می‌رود. برای برنامه‌ریزی نقدینگی، «فردا پول دارم» با «فردا فروش تسویه می‌شود» فرق دارد — کارمزد اما از همان لحظهٔ معامله در حساب شفاف است.

خطاهای رایج در تخمین هزینه

• فراموش کردن مالیات ۰٫۵٪ فقط روی فروش.
• ضرب درصد کارمزد روی «سود» به‌جای ارزش معامله.
• نادیده گرفتن کارمزد خرید در محاسبهٔ نقطهٔ سربه‌سر فروش.
• استفاده از قیمت سفارش به‌جای قیمت اجرا — مبنا execution است.
• اتکا به عدد قدیمی بخشنامه بدون چک SEO/منبع رسمی.

چک‌لیست قبل از معامله

1. ارزش تقریبی معامله = قیمت × تعداد.
2. طرف خرید: ~۰٫۳۷۱۲٪ کارمزد (پیش‌نویس).
3. طرف فروش: ~۰٫۳۷۱۲٪ + ۰٫۵٪ مالیات (پیش‌نویس).
4. تطبیق با آخرین ابلاغیهٔ سازمان بورس و بورس تهران.
5. برای سود واقعی: سود خالص بعد از کارمزد.

چرا FinAI جزء به جزء نشان می‌دهد

جمع یک عدد «۰٫۸۷٪» برای آموزش خوب است، ولی وقتی کارگزار تخفیف سهم خود را بدهد، فقط ستون کارگزاری عوض می‌شود — بورس و سپرده‌گذاری ثابت می‌مانند. شفافیت جزءها به شما کمک می‌کند فاکتور واقعی را audit کنید. اگر در آینده مصوبه فقط یک سهم (مثلاً فناوری) را تغییر دهد، FinAI با به‌روزرسانی کد همسو می‌شود؛ شما همچنان منبع رسمی را مبنا بدانید.

معاملات بلوکی و حجم بالا

در معاملات بلوکی، درصدها در چارچوب مصوبه ممکن است با تابلوی پیوسته فرق کند یا سقف/کف داشته باشد. سرمایه‌گذار خرد معمولاً با همان ساختار درصدی روبه‌رو است؛ نهاد بزرگ باید قرارداد و بخشنامهٔ جدا را بخواند. این صفحه مدل خرد پیش‌فرض FinAI را توضیح می‌دهد.

مقایسهٔ ذهنی با کارمزد سایر بازارها

در بازارهای توسعه‌یافته، ساختار commission + exchange fee + clearing شبیه همین چهارلایه است؛ مالیات معامله در بعضی کشورها روی هر دو طرف یا روی سود است — در مدل پیش‌نویس ایران، مالیات ۰٫۵٪ روی فروش و روی ارزش است. مقایسهٔ بین‌المللی فقط برای فهم مکانیسم است، نه برای نتیجه‌گیری «ارزان‌تر/گران‌تر» بدون تورم و نقدشوندگی.

نقش SEO و به‌روزرسانی صفحه

وقتی در جست‌وجو «کارمزد خرید سهام ۱۴۰۴» یا «تعرفه کارگزاری» می‌بینید، تاریخ انتشار و منبع را چک کنید. FinAI عمداً در متن و کد می‌نویسد نرخ‌ها پیش‌نویس هستند. قبل از معاملهٔ بزرگ، یک معاملهٔ کوچک test و فاکتور کارگزار را با خروجی ابزار مقایسه کنید — ارزان‌ترین sanity check.

حداقل ارزش معامله و اثر روی درصد مؤثر

کارمزد درصدی است؛ برای معاملهٔ خرد، مبلغ ریالی کوچک است ولی نسبت به سود هدف ممکن است بزرگ شود. اگر ارزش معامله ۲ میلیون ریال باشد، ۰٫۳۷۱۲٪ ≈ ۷٬۴۲۴ ریال — ناچیز به نظر می‌رسد. اگر هدف شما از همان معامله ۵۰٬۰۰۰ ریال سود ناخالص باشد، کارمزد خرید به‌تنهایی حدود ۱۵٪ سود هدف را می‌خورد قبل از فروش. به همین دلیل FinAI کارمزد را جدا از سود خالص نشان می‌دهد: درصد مصوب کوچک، ولی در معاملات باریک «درصد مؤثر» بزرگ می‌شود.

پیش‌گشایش، عرضه اولیه، و بازار ثانویه

عرضه اولیه و برخی مقاطع پذیرش گاهی ساختار هزینهٔ متفاوت دارند — کارمزد تابلوی پیوسته که اینجا مدل شده، بعد از شروع معاملات روزانه در بورس اعمال می‌شود. اگر در IPO یا عرضه خاص شرکت کردید، فاکتور آن مقطع را جدا از این پیش‌نویس بخوانید. پس از liste شدن، خرید و فروش عادی معمولاً وارد همان چهار جزء می‌شود.

جمع‌بندی عملی

خرید: چهار جزء، ≈۰٫۳۷۱۲٪. فروش: همان چهار جزء به‌علاوه ۰٫۵٪ مالیات روی ارزش فروش. round trip بدون رشد قیمت، ذاتاً منفی است. برای هر معاملهٔ واقعی، فرم کارمزد را با ارزش ریالی پر کنید، مالیات را در ابزار مالیات جدا ببینید، و تصویر نهایی را در سود خالص ببندید — و همیشه با بخشنامهٔ جاری بورس تطبیق دهید.