اجرت و مالیات ساخت

روی برگهٔ طلافروشی سطر «ارزش طلا»، سطر «اجرت»، گاهی «سود»، و پایین‌تر «مالیات» دیده می‌شود. خریدار می‌پرسد: «اجرت هفت درصد یعنی چند تومان؟» و «مالیات از کل می‌خورد یا از اجرت؟» ابزار محاسبه اجرت و مالیات ساخت عمداً باریک است: شما ارزش خام طلا (تومان) و درصد اجرت را می‌دهید؛ ابزار اجرت را به‌عنوان درصدی از همان خام حساب می‌کند و اگر بخواهید، ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده را فقط روی اجرت می‌گذارد. نه سود فروشنده، نه وزن، نه عیار — مگر اینکه شما قبلاً خام را خودتان از وزن × نرخ ساخته باشید.

این «نیمهٔ فاکتور» است، نه تمام فاکتور. برای خط کامل با سود و وزن و عیار، محاسبهٔ فاکتور ۱۸ عیار را باز کنید. برای اینکه بفهمید چند درصد از پولتان فلز است و چند درصد اجرت و سود و مالیات، سهم اجرت از ارزش طلا لایهٔ تحلیلی دارد. سه ابزار کنار هم می‌ایستند؛ جای هم را نمی‌گیرند.

فرمول این صفحه؛ سه عدد

فرض کنید ارزش خام فلز — همان «ارزش روز طلا» روی برگه بدون اجرت — برابر V تومان است و اجرت اعلامی w درصد از V. قلم اجرت: اجرت = V × w ÷ ۱۰۰. اگر مالیات روشن باشد: مالیات = اجرت × ۱۰٪ (نرخ پیش‌فرض VAT در FinAI). جمع این ابزار: اجرت + مالیات — نه V، نه فاکتور کامل. خود V در جمع خروجی اضافه نمی‌شود چون فرض بر این است که می‌خواهید بدانید روی فلز چقدر دستمزد و مالیات دستمزد می‌آید.

مثال با اعداد فرض — جایگزین تابلو نیست: V = ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان، w = ۷. اجرت = ۷۰۰٬۰۰۰. مالیات روی اجرت = ۷۰٬۰۰۰. خروجی «اضافه بر خام» = ۷۷۰٬۰۰۰. کل قابل پرداخت اگر فقط این دو قلم باشد: ۱۰٬۷۷۰٬۰۰۰ — ولی در مغازه واقعی معمولاً سود فروشنده هم هست که اینجا نیست.

چرا مالیات فقط روی اجرت

در فاکتور رسمی زیور طلا در ایران، خود فلز از مالیات بر ارزش افزوده معمولاً معاف است. مالیات روی خدمت ساخت (اجرت) و روی سود فروشنده می‌آید. این ابزار فقط یک لایه را مدل می‌کند: مالیات بر اجرت. سود را اصلاً ندارد؛ پس مالیات بر سود هم اینجا نیست — آن در فاکتور ۱۸ عیار با سود وارد می‌شود و آنجا VAT روی اجرت + سود است، نه فقط اجرت.

اگر مالیات را در فرم خاموش کنید، خروجی فقط اجرت خالص است. برای مذاکرهٔ شفاهی «بدون رسمی» گاهی طرف فقط درصد اجرت را می‌گوید و مالیات را جدا بحث می‌کند. ابزار هر دو حالت را نشان می‌دهد.

• مالیات روشن: اجرت + ۱۰٪ × اجرت
• مالیات خاموش: فقط اجرت
• خود V: بدون مالیات در هر دو حالت

تفاوت با فاکتور ۱۸ عیار

فاکتور ۱۸ عیار از وزن شروع می‌کند، نرخ گرم می‌گیرد، عیار را اعمال می‌کند، اجرت درصدی، سود درصدی (تعریف صنف)، و VAT روی اجرت و سود. خروجی «جمع قابل پرداخت» است. ابزار making-charge فرض می‌کند V را از قبل دارید — مثلاً از همان فاکتور خط «ارزش طلا» کپی کرده‌اید — و فقط می‌خواهید «۷٪ + مالیات اجرت» را سریع چک کنید.

سود فروشنده در making-charge نیست. اگر فروشنده گفت «اجرت ۷ و سود ۵»، این صفحه فقط ۷ را روی V می‌زند. برای سود ۵، فاکتور ۱۸ یا ماشین‌حساب دستی لازم است. سود مغازه سود سازنده نیست — بعضی مشتریان اجرت زرگری را با «سود» قاطی می‌کنند. روی برگه جدا نوشته می‌شود.

تفاوت با سهم اجرت

سهم اجرت می‌پرسد: از کل پولی که می‌دهم، چند درصد به فلز برمی‌گردد اگر فردا بفروشم؟ برای آن باید اجرت، سود، مالیات، و گاهی وزن و نرخ زنده را با هم ببینید. making-charge سؤال ساده‌تر می‌پرسد: «اگر خام این است و اجرت این درصد، مبلغ اجرت و مالیات اجرت چقدر است؟»

مثال ذهنی: خام ۴۰ میلیون، اجرت ۱۲٪ → اجرت ۴٫۸ میلیون. making-charge همین را می‌دهد. wage-share می‌گوید اگر سود ۷٪ هم باشد، سهم فلز از کل فاکتور چقدر می‌شود — عدد دیگر.

ارزش خام V از کجا بیاید

روی فاکتور رسمی اغلب سطری شبیه «ارزش طلا» یا «قیمت فلز» دارید: وزن × نرخ روز × ضریب عیار. اگر فاکتور ندارید، خودتان وزن را به گرم برسانید (سوت به گرم یا مثقال)، نرخ ۱۸ را از تابلوی طلا بگیرید، و برای عیار غیر ۱۸ از تبدیل عیار نرخ گرم همان عیار را دربیاورید. حاصل ضرب = V برای این ابزار.

نگین و سنگ در V نیست. اگر فروشنده «ارزش طلا» را با قیمت الماس قاطی کرده، V را جدا کنید — قیراط سنگ به قیمت فلز ربط ندارد.

درصد اجرت؛ مبنای گفتار صنف

وقتی می‌شنوید «اجرت ۱۰»، در بازار ایران معمولاً یعنی ۱۰ درصد از ارزش خام فلز، نه ۱۰ درصد از فاکتور نهایی. اگر V = ۲۰ میلیون و اجرت ۱۰٪، اجرت ۲ میلیون است — نه ۱۰٪ از ۲۵ میلیونی که بعد از سود و مالیات شده. making-charge همین قرارداد را می‌بندد. اگر فروشنده مبنای دیگری دارد، درصد را عوض کنید یا V را اشتباه تعریف کرده‌اید.

اجرت مطلق بالا با درصد پایین ممکن است: دستبند سنگین ۹٪ اجرت، تومان بیشتر از انگشتر ظریف ۲۲٪. این ابزار درصد را روی V می‌زند؛ «گران بودن کار» را قضاوت نمی‌کند.

گام‌به‌گام با اعداد فرض

1. V = ۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (فرض)
2. w = ۸٪ → اجرت = ۱٬۲۰۰٬۰۰۰
3. مالیات روشن → VAT = ۱۲۰٬۰۰۰
4. اضافه بر خام (اجرت+مالیات اجرت) = ۱٬۳۲۰٬۰۰۰
5. اگر سود ۶٪ روی V در مغازه باشد (+۹۰۰٬۰۰۰ قبل VAT سود)، این ابزار آن ۹۰۰٬۰۰۰ را نشان نمی‌دهد — بروید فاکتور ۱۸

کل پرداخت واقعی ≈ V + اجرت + VAT_اجرت + سود + VAT_سود. making-charge فقط تکهٔ وسط را می‌دهد.

اشتباه‌های رایج

۱۰٪ روی کل فاکتور

مالیات بر ارزش افزوده روی خود طلا در فاکتور رسمی نمی‌آید. ضرب ۱۰٪ روی V + اجرت + سود یکجا، غلط است.

فرض کردن making-charge = قیمت نهایی

خروجی این ابزار V را شامل نمی‌کند اگر منظورتان «چقدر بپردازم» است باید V را خودتان جمع کنید — یا فاکتور ۱۸ را باز کنید.

اجرت روی (فلز+اجرت)

بعضی قراردادها نادرند که اجرت مرحله‌ای باشد. اگر فروشنده گفت «۱۰٪ روی جمع»، w را طوری تنظیم کنید که با V تعریف‌شده بخواند — یا عدد اجرت مطلق را از برگه بگیرید و reverse کنید.

قاطی کردن با کارمزد ذوب یا تعویض

آب‌شده و تعویض سکه اجرت ساخت زیور ندارند؛ کارمزد دیگری دارند. این فرم برای زیور ساخته‌شده است.

چه وقت کدام ابزار

• فقط «اجرت و مالیات اجرت روی این V» → همین صفحه
• وزن دارم، نرخ دارم، سود دارم، جمع نهایی → فاکتور ۱۸ عیار
• می‌خواهم بدانم چند درصد از پولم فلز است → سهم اجرت
• نقطهٔ سربه‌سر فروش → سربه‌سر

مالیات خاموش؛ مذاکره و فاکتور غیررسمی

در فرم، مالیات را می‌توان خاموش کرد. خروجی = اجرت خالص. در معاملهٔ رسمی، مالیات جدا صادر می‌شود. در بحث شفاهی «۷ درصد اجرت»، طرف ممکن است مالیات را بعداً اضافه کند. making-charge هر دو سناریو را شفاف می‌کند: با و بدون ۱۰٪ روی اجرت.

این ابزار مشاور مالیاتی نیست. نرخ VAT در کد FinAI ۱۰٪ است؛ اگر قانون عوض شد، ابزار به‌روز می‌شود — متن آموزشی را با خروجی زنده مقایسه کنید.

فروش دوباره؛ اجرت برنمی‌گردد

اجرت و مالیاتی که موقع خرید روی دستمزد پرداخت کردید، موقع فروش کارکرده به شما برنمی‌گردد. قیمت کارکرده روی ارزش خام امروز است. making-charge برای خرید مفید است: بفهمید علاوه بر V چقدر برای ساخت می‌دهید. برای فروش، همان V فردا معیار است، نه V + اجرت دیروز.

پیوند با تابلو و نرخ زنده

این فرم نرخ را از تابلو نمی‌خواند — شما V را تایپ می‌کنید. wage-share و فاکتور ۱۸ می‌توانند نرخ بگیرند. making-charge برای کپی کردن «ارزش طلا» از برگهٔ پیش‌روی‌تان ساخته شده: سریع، بدون وزن. اگر V را از تابلو × وزن ساختید، مسئولیت عدد با شماست؛ ابزار فقط درصد را اعمال می‌کند.

مدل‌های آماده در برابر کار دستی

زنجیر تولید انبوه اغلب اجرت درصدی پایین‌تر از کار سفارش دارد. اگر V از برگه «ارزش طلا» برای همان زنجیر ۸ میلیون باشد و اجرت ۵٪، making-charge اجرت ۴۰۰ هزار و VAT ۴۰ هزار می‌دهد. زنجیر دست‌ساز با V مشابه و اجرت ۱۴٪: ۱٬۱۲۰٬۰۰۰ + ۱۱۲٬۰۰۰ VAT — باز هم بدون سود. تفاوت ۷۲۰ هزار فقط در لایه اجرت است؛ سود مغازه هنوز اضافه می‌شود در فاکتور ۱۸. مقایسهٔ «ارزان‌تر بودن مدل» بدون دیدن سود، نصف تصویر است.

طلای سفید با پالادیوم گاهی اجرت بالاتر دارد؛ V همان است اگر وزن و نرخ یکی باشد. making-charge به جنس آلیاژ کاری ندارد — فقط V و درصد.

تعویض و ارتقا؛ اجرت دوباره

وقتی در مغازه تعویض می‌کنید، اجرت قطعهٔ نو دوباره از شما گرفته می‌شود. V قطعهٔ قدیمی در خرید جدید ممکن است به‌عنوان «طلای کهنه» حساب شود — قرارداد جدا — ولی اجرت ساخت روی قطعهٔ نو باز همان منطق درصد روی V است. making-charge برای چک کردن «اجرت اعلام‌شده روی ارزش فلز قطعهٔ نو» مفید است، نه برای فرمول تعویض که هر مغازه فرق دارد.

شفافیت قرارداد

هدف FinAI قضاوت «اجرت معقول» نیست؛ هدف این است وقتی فروشنده گفت «۷٪»، شما ۷٪ از چه چیزی را بفهمید و مالیات اجرت را جدا ببینید. مقایسهٔ دو مغازه با همان V: اجرت ۶٪ در برابر ۹٪ — making-charge تفاوت مطلق اجرت و VAT اجرت را نشان می‌دهد. سود ۵٪ در یکی و ۷٪ در دیگر را اینجا نمی‌بینید؛ برای آن فاکتور ۱۸.

جمع‌بندی

اجرت = درصد × ارزش خام طلا. مالیات این ابزار = ۱۰٪ × اجرت (اگر روشن باشد)، نه روی خام، نه روی سود — چون سود در این مدل نیست. برای فاکتور کامل با سود فروشنده و VAT روی اجرت+سود: محاسبهٔ فاکتور ۱۸ عیار. برای سهم فلز از کل پول: سهم اجرت از ارزش طلا. این صفحه عمداً نیمه‌کاره مانده — مثل همان سطری روی برگه که فقط «اجرت و مالیاتش» را جدا می‌کند تا کل فاکتور را با سود مغازه قاطی نکنید مگر خودتان بخواهید در فاکتور ۱۸ آن را هم ببینید.